Dlaczego „dzień śmierci” jest lepszy niż „dzień urodzenia”? Aksjologia Koheleta w świetle przysłów z Koh 7: 1-4
Język Angielski
DOI:
https://doi.org/10.34768/fp2021a2Słowa kluczowe:
Biblia Hebrajska, Kohelet, Księga Eklezjastesa, przysłowia, porównaniaAbstrakt
Artykuł analizuje w sposób egzegetyczny fragment Koh 7, 1-4 z Księgi Koheleta. Fragment ten stanowi swoiste zaprzeczenie wielokrotnie powtarzającego się w całej księdze refrenu o „marności nad marnościami”. Kategoryzacja pewnych idei jako „lepsze” od innych może być dowodem na względność aksjologii Koheleta, która na pierwszy rzut oka absolutyzuje uniwersalny brak wartości czegokolwiek. Wyższość „dobrego imienia” nad „kosztownym olejkiem” zaprzecza rzekomemu bezsensowi (marności, ulotności) wszystkiego. Dogłębna analiza innych porównań zawartych w tekście („dzień śmierci lepszy od dnia narodzin”, „lepiej iść do domu żałoby niż do domu wesela”) pokazuje, że fragment o pozornie pesymistycznym charakterze, ze względu na uwznioślenie śmierci, może być zinterpretowany również w innym kluczu. Szczegółowe badanie słownictwa użytego (w języku starożytnym hebrajskim) pozwoliło również ukazać różne poziomy metafor użytych w tekście.
Pobrania
Bibliografia
Żelazko P., Dlaczego „dzień śmierci” jest lepszy niż „dzień urodzenia”? Aksjologia Koheleta w świetle przysłów z Koh 7: 1-4, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2021, nr 7, https://doi.org/10.34768/fp2021a2.
Anderson W.H.U., The Semantic Implications of héḇel and rәCûṯ in the Hebrew Bible and for Qoheleth, „Journal of Northwest Semitic Languages”, vol. 25 (1999).
Barstad H.M., HBL als Bezeichnung der fremden Götter im Alten Testament und der Gott Hubal, „Studia Theologica Lund”, vol. 32 (1978).
Bertram G., Hebräischer und griechischer Qohelet. Ein Beitrag zur Theologie der hellenistischer Bibel, „Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft”, vol. 64 (1952).
Bollhagen J., Ecclesiastes, Saint Louis 2011.
Bonora A., Il libro di Qoèlet, [in:] Commenti Spirituali. Antico Testamento, ed. G. Ravasi, Roma 1992.
Di Fonzo L., Eclesiaste, Torino 1967.
Dor-Shav E., Ecclesiastes, Fleeting and Timeless. Part I, „The Jewish Bible Quarterly”, vol. 36 (2008).
Eaton M.A., Suffering and Sin. Ecclesiastes 7:1-8:1, [in:] Reflecting with Solomon. Selected Studies on the Book of Ecclesiastes, ed. R.B. Zuck, Grand Rapids 1994.
Fox M.V., Ecclesiastes. The Traditional Hebrew Text With The New JPS Translation, Philadelphia 2004.
Fredericks D.C., Qoheleth’s Language. Reevaluating its Nature and Date, [in:] Ancient Near Eastern Texts and Studies, vol. 3, Lewiston 1988.
Gordis R., Koheleth. The Man and His World, New York 1951.
Hengel M., Ebrei, Greci e Barbari, Brescia 1981.
Ingram D., Ambiguity in Ecclesiastes, London 2006.
Lauha A., Kohelet, Neukirchen-Vluyn 1978.
Lazaridis N., Wisdom in Loose Form. The Language of Egyptian and Greek Proverbs in Collections of the Hellenistic and Roman Periods, Leiden 2007.
Luther M., Notes on Ecclesiastes, [in:] Luther’s Works, ed. J. Pelikan, vol. 15, Saint Louis 1972.
Miller D.B., Qohelet’s Symbolic Use of héḇel, „Journal of Biblical Literature”, vol. 117 (1998).
Murphy R.E., Ecclesiastes, Dallas 1992.
Ringgren H., Reiterer F.V. and Fabry H.-J., šēm, [in:] Theologisches Wörterbuch zum Alten Testament, ed. G.J. Botterweck, H. Ringgren, H.-J. Fabry, vol. 8, Stuttgart 1995.
Ringgren H., šémen, [in:] Theologisches Wörterbuch zum Alten Testament, ed. G.J. Botterweck, H. Ringgren, H.-J. Fabry, vol. 8, Stuttgart 1995.
Rudman D., The Anatomy of the Wise Man. Wisdom, Sorrow and Joy in the Book of Ecclesiastes, [in:] Qohelet in the Context of Wisdom. Rapports de la 46e session des Journées Bibliques, 30 juillet – 1 août 1997, ed. A. Schoors, Leuven 1998.
Seybold K., héḇel, [in:] Theologisches Wörterbuch zum Alten Testament, ed. G.J. Botterweck, H. Ringgren, H.-J. Fabry, vol. 2, Stuttgart 1977.
Spangenberg I.J.J., Irony in the Book of Qohelet, „Journal for the Study of the Old Testament”, vol. 72 (1996).
Whybray R.N., Ecclesiastes. Based on the Revised Standard Version, Grand Rapids 1989.
Zimmerli W., Zur Struktur der alttestamentlichen Weisheit, „Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft”, vol. 51 (1933).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Kategorie
Licencja
Prawa autorskie (c) 2021 Piotr Żelazko
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (a). Co do zasady – autorzy, niebędący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, zachowują prawa autorskie, w tym prawa wydawnicze do artykułów, bez żadnych ograniczeń.
Prawa autorskie (b). Co do zasady – autorzy, będący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, nie zachowują praw autorskich, w tym praw wydawniczych do artykułów. W takich przypadkach właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Zielonogórski.
