Kontekstowe uwarunkowania wystąpień przysłówków stopnia w połączeniach z przymiotnikiem piękny

Autor

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2021a9

Słowa kluczowe:

przysłówek stopnia, kolokacja, łączliwość leksykalno-semantyczna, korpus

Abstrakt

Przedmiotem analizy przedstawionej w artykule są przysłówki stopnia wykazujące silną łączliwość syntaktyczno-składniową z przymiotnikiem piękny, tworzące z tym przymiotnikiem związki o statusie kolokacji. Celem badania – wykorzystującego dane korpusowe – jest prześledzenie kontekstowych uwarunkowań występowania tych przysłówków, wykazanie zależności ich doboru od tego, jaki typ obiektu jest w danej wypowiedzi poddawany ocenie estetycznej. Badanie pokazało, że niektóre z tych przysłówków są silniej, a inne słabiej uzależnione od tych uwarunkowań. Siła tej zależności ma związek ze sposobem (strategią) wyrażania intensywności cechy przez dany przysłówek.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Monika Szymańska - Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie

    Urodzona w 1976, absolwentka studiów magisterskich i doktoranckich na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego. Stopień doktora uzyskała na podstawie rozprawy Regionalizmy językowe w świadomości użytkow­ników języka polskiego. Pracuje w Instytucie Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, w Pracowni Wielkiego Słownika Języka Polskiego PAN. Jej zainteresowania naukowe obejmują głównie zagadnienia z zakresu semantyki leksykalnej, gramatyki kogni­tywnej, gramatyki konstrukcji i językoznawstwa korpusowego. W swoich badaniach kon­centruje się zwłaszcza na związkach kategorii gramatycznych z kategoriami pojęciowymi.

Bibliografia

Szymańska M., Kontekstowe uwarunkowania wystąpień przysłówków stopnia w połączeniach z przymiotnikiem piękny, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2021, nr 7, https://doi.org/10.34768/fp2021a9.

Bałabaniak D., Polskie intensyfikatory leksykalne na tle wyrażeń gradacyjnych, Opole 2013.

Bartmiński J., Panasiuk J., Stereotypy językowe, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001.

Bolinger D., Degree words, Haga-Paryż 1972.

Červenkova I., O pokazateljach mery priznaka. (Na materiale sovremennogo russkogo literaturnogo jazyka), Sofia 1975.

Grzegorczykowa R., Funkcje semantyczne i składniowe polskich przysłówków, Wrocław 1975.

Janus E., „Bardzo – wielki – duży”. Słownik i semantyka. Definicje semantyczne, Wrocław 1975.

Janus E., Wykładniki intensywności cechy. (Na materiale polskim i rosyjskim), Wrocław 1981.

Křižkova E., „Količestvennaja determinacija prilagatelnych v russkom jazyke (leksiko-sintaksičeskij analiz)”. Galina Aleksandrovna Zolotova, Sintaksis i norma, Moskwa 1974.

Narodowy Korpus Języka Polskiego, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.

Pęzik P., Wyszukiwarka PELCRA dla danych NKJP, wyd. A. Przepiórkowski et al., Narodowy Korpus Języka Polskiego, Warszawa 2012.

Przybylska R., Kolokacje a analiza semantyczna wyrazu, „LingVaria” 2020, XV, z. 2.

Puzynina J., O pojęciu intensyfikacji, „Roczniki Humanistyczne” 2001-2002, t. 6 (R. XLIX-L).

Szerszunowicz J., Parametry opisu realizacji modelu frazeologicznego na przykładzie związków utworzonych według schematu ANIOŁ nie NNOMPERS, „Język Polski” 2020, z. 1.

Szymańska M., Wybrane wykładniki intensywności cechy określanej przymiotnikiem piękny w prasie codziennej po 1989 roku. Analiza korpusowa, [w:] Prace aksjologiczne. Język – literatura – kultura, t. 2: Wartości językowe i kulturowe obecne w czasopiśmiennictwie polskim po 1989 roku, red. M. Kaczor, A. Seul, Zielona Góra 2021.

Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, t. 1-4, Warszawa 2003.

Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki, online: https://www.wsjp.pl.

Wierzbicka A., Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne, przeł. A. Głaz, K. Korżyk i R. Tokarski, Lublin 2010.

Pobrania

Opublikowane

18.12.2021

Jak cytować

Szymańska, Monika. „Kontekstowe uwarunkowania wystąpień przysłówków stopnia w połączeniach z przymiotnikiem piękny”. Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego, t. 7, grudnia 2021, s. 171-87, https://doi.org/10.34768/fp2021a9.

Podobne artykuły

21-24 z 24

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.