Ocena polisemii terminologicznej w świetle rozwoju nauk
DOI:
https://doi.org/10.34768/fp2023a9Słowa kluczowe:
historia nauk , historia terminologii , polisemia terminologicznaAbstrakt
W artykule zwrócono uwagę na zawodność kryterium odległości nauk w ocenie polisemii terminologicznej w świetle rozwoju nauk. Kryterium to w ujęciu H. Jadackiej (trzy stopnie wieloznaczności) i E. Grodzińskiego (polisemia dobra i zła) decyduje o wyróżnieniu dopuszczalnej polisemii terminologicznej. Okazuje się ono jednak mylące, co udowodniono w artykule na przykładzie terminów z medycyny i weterynarii. To jest dziedzin, które do końca XVIII w. rozwijały się jako jedna nauka, a dziś stanowią oddzielne dyscypliny, w dodatku należące do dwóch różnych zespołów nauk. Zastosowanie kryterium odległości nauk przy charakterystyce (diachronicznej i synchronicznej) terminologii może spowodować, że polisemia tego samego terminu (np. bielmo) może być odmiennie oceniana na różnych etapach rozwoju danej nauki (tu: medycyny i weterynarii).
Pobrania
Bibliografia
Jankowiak L.A., Ocena polisemii terminologicznej w świetle rozwoju nauk, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2023, nr 9, https://doi.org/10.34768/fp2023a9.
Bąk M., Powstanie i rozwój polskiej terminologii nauk ścisłych, Wrocław 1984.
Browicz T., Ciechanowski S., Domański S., Kryński L., Słownik lekarski polski, Kraków 1905.
Brzozowski S., Nauki o gospodarstwie wiejskim, [w:] Historia nauki polskiej, red. B. Suchodolski, t. 3 1795-1862 (red. J. Michalski), Wrocław-Gdańsk 1977.
Brzozowski S., Nauki rolnicze, [w:] Zarys dziejów nauk przyrodniczych w Polsce, red. K. Maślankiewicz, Warszawa 1983.
Choduń A., Słownictwo tekstów aktów prawnych w zasobie leksykalnym współczesnej polszczyzny, Warszawa 2007.
Gajda S., Rozwój polskiej terminologii górniczej, Opole 1976.
Gajda S., Wprowadzenie do teorii terminu, Opole 1990.
Gostkowska K., Język – kultura – technologia. Rozwój polskiej i francuskiej terminologii biomedycznej, Warszawa 2015.
Górnicz M., Polisemia polskich terminów medycznych, „Z Polskich Studiów Slawistycznych” 2018, ser. 13, t. 2.
Grodziński E., Wieloznaczność terminów filozoficznych, „Poradnik Językowy” 1986, z. 1.
Grodziński E., Wieloznaczność terminów filozoficznych, [w:] II Spotkania językoznawcze. W kręgu semazjologii, leksykologii i terminologii, Opole-Szczedrzyk 12-13 IX 1986 r., Opole 1988.
Gryglewski R.W., Nauczanie weterynarii na Uniwersytecie Jagiellońskim w XIX i początkach XX wieku, „Życie Weterynaryjne” 2018, 93 (3).
Gryglewski R.W., Sztuka leczenia zwierząt w murach Wszechnicy Jagiellońskiej, „Alma Mater” 2017, nr 197.
Jadacka H., Termin techniczny – pojęcie, budowa, poprawność, Warszawa 1976.
Jankowiak L.A., Polisemia w polskiej terminologii medycznej. Rekonesans, [w:] Verba multiplicia veritas una. Prace dedykowane Profesor Alicji Pihan-Kijasowej, red. T. Lisowski, P. Michalska-Górecka, J. Migdał, A. Piotrowska-Wojaczyk, A. Sieradzki, t. 1, Poznań 2020.
Jankowiak L.A., Słownictwo medyczne Stefana Falimirza, t. 1: Początki polskiej renesansowej terminologii medycznej, Warszawa 2005.
Jankowiak L.A., Synonimia w polskiej terminologii medycznej drugiej połowy XIX wieku (na podstawie „Słownika terminologii lekarskiej polskiej” z 1881 roku), Warszawa 2015.
Jankowiak L.A., Z badań nad polisemią terminologiczną, [w:] Tradycja i nowoczesność w badaniach języków słowiańskich, red. J. Kulwicka-Kamińska, A. Moroz, Toruń 2021.
Judek J., Historia szkolnictwa weterynaryjnego w Polsce do roku 1939, „Życie Weterynaryjne” 2021, 96 (5).
Kacprzak A., Terminologie medicale française et polonaise. Analyse formelle et sémantique, Łódź 2000.
Kamiński S., Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, Lublin 1970.
Mielczarek A., Polisemia w terminologii wojskowej, „Poradnik Językowy” 1966, z. 2.
Mielczarek A., Zastosowanie analizy terminologicznej do badań niektórych aspektów systemu pojęciowego wiedzy wojskowej, „Poradnik Językowy” 1966, z. 3.
Nowaczyk A., Wprowadzenie do filozofii matematyki, Łódź 2019.
Pajewska E., Opisanie lasu. Polskie słownictwo związane z lasem do roku 1939, Szczecin 2002.
Rotkiewicz T., Historia weterynarii i deontologia, Olsztyn 2006.
Rybicka-Nowacka H., Normalizacja polskiej terminologii technicznej, [w:] Teoretyczne podstawy terminologii, red. F. Grucza, Wrocław 1991.
Siekierska K., Uwagi o języku i stylu dzieł naukowych XVII wieku (botanika, medycyna, geometria), [w:] Odmiany polszczyzny XVII wieku, red. H. Wiśniewska i C. Kosyl, Lublin 1992.
Topulos A., Problemy terminologii naukowej i technicznej, Warszawa 1979.
Waniakowa J., Polska naukowa terminologia astronomiczna, Kraków 2003.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Kategorie
Licencja
Prawa autorskie (c) 2023 Lucyna Agnieszka Jankowiak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (a). Co do zasady – autorzy, niebędący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, zachowują prawa autorskie, w tym prawa wydawnicze do artykułów, bez żadnych ograniczeń.
Prawa autorskie (b). Co do zasady – autorzy, będący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, nie zachowują praw autorskich, w tym praw wydawniczych do artykułów. W takich przypadkach właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Zielonogórski.
