„Kochom swoje wioske, bom sie w ni rodzieła...”. Wilkowsko-świętokrzysko-kielecka poezja Kaśki spod Łysicy w świetle refleksji językoznawczokulturologicznych
DOI:
https://doi.org/10.34768/fp2015a8Słowa kluczowe:
poezja, gwara, dialekt, onimy, apelatywyAbstrakt
Tekst dotyczy poezji niepiśmiennej, pochodzącej z Wilkowa na Ziemi Świętokrzysko-Kieleckiej, Kaśki spod Łysicy – Katarzyny Zaborowskiej. Lingwistyczno-kulturologiczną refleksją objęte zostały utrwalone w poszczególnych lirykach, charakterystyczne dla tego obszaru, onimy (toponimy, mikrotoponimy, oronimy, antroponimy), apelatywy oraz wyróżniki gwarowo-dialektalne. Wnikliwa interpretacja owych uzupełniających się elementów umożliwiła ustalenie cech specyficznych dla idiolektu zapomnianej dziś, tworzącej w „gwarze macierzy” poetki.
Pobrania
Bibliografia
LITERATURA CYTOWANA
Bartmiński J., Ludowy styl artystyczny, [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. II, Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Warszawa 2001.
Breza E., Region a kultura i literatura ogólnopolska, [w:] Bliżej regionu i ucznia, red. E. Breza, Gdańsk 1993.
Cygan S., Stan Badań nad gwarami kieleckimi, [w:] Tradycja badań dialektologicznych w Polsce, red. H. Sędziak, Olsztyn 1997.
Czapliński K. K., Sanktuaria w Polsce, Katowice 2001. Czerwiński T., Kapliczki i krzyże przydrożne w Polsce, Warszawa 2012.
Dubisz S., Karaś H., Kolis N., Dialekty i gwary polskie. Leksykon, Warszawa 1995.
Glinka T., Piasecki, Polska. 60 wycieczek. Najpiękniejsze miejsca, Poznań 2004.
Ilustrowany atlas przyrody świata, Bielsko-Biała 2009.
Kawalec W., Kielecczyzna. Rozwój gospodarczy regionu, Warszawa 1972.
Lizisowa M. T., Archaiczne właściwości składniowe gwary świętokrzyskiej w wierszach Katarzyny Zaborowskiej, Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie. Prace językoznawcze IX, Kraków 1997.
Mika S., Społeczne podstawy zachowania, Psychologia, red. T. Tomaszewski, Warszawa 1982.
Mlekodaj A., Gwara podhalańska jako język poezji, [w:] Góry i góralszczyzna w dziejach i kulturze pogranicza polsko-słowackiego (Podhale, Spisz, Orawa, Gorce, Pieniny). Literatura i język, red. M. Madejowa, A. Mlekodaj, K. Sikora, Nowy Targ 2005.
Nowa encyklopedia powszechna PWN, t. 3, Warszawa 1995. Nowa encyklopedia powszechna PWN, t. 6, Warszawa 1996.
Odezwa do wszystkich poetów chłopskich naszego kraju, „Związek Chłopski” 1905 nr 5. Pomianowska W., Posłowie, [w:] K. Zaborowska, o ojczyznę troska, Warszawa 1978.
Pomianowska W., Wprowadzenie, [w:] K. Zaborowska, o ojczyznę troska, Warszawa 1978.
Rzetelska-Feleszko E., Rola nazw własnych dla samoidentyfikacji mniejszości narodowych i etnicznych (na przykładzie Kaszub i Łużyc), [w:] Języki mniejszości i języki regionalne, red. E. Wrocławska, J. Zieniukowa, Warszawa 2003.
Siewak-Sojka Z., Najpiękniejsze miejsca. Polska. Wyprawa w najpiękniejsze zakątki Polski, Bielsko-Biała 2009.
Sulima R. , Głos tradycji, Warszawa 2001.
Tomaszewski T., Człowiek i otoczenie, [w:] Psychologia, red. T. Tomaszewski, Warszawa 1982.
Tomaszewski T., Pojęcie świadomości, [w:] Psychologia, red. T. Tomaszewski, Warszawa 1982.
Węgorowska K., Językowe świadectwa kultury i obyczajowości Kresów Północno-Wschodnich utrwalone we wspomnieniach ich byłych mieszkańców, Zielona Góra 2004.
Zgama B., Językowy obraz Babiej Góry w poezji wybranych poetów orawskich, [w:] Góry i góralszczyzna w dziejach i kulturze pogranicza polsko-słowackiego (Podhale, Spisz, Orawa, Gorce, Pieniny). Literatura i język, red. M. Madejowa, A. Mlekodaj, K. Sikora, Nowy Targ 2005.
Zych P., Vargas W., Bestiariusz słowiański. Rzecz o skrzatach, wodnikach i rusałkach, Olszanica 2012.
Żeromski S., Puszcza jodłowa, Warszawa 1973.
Żeromski S., Snobizm i postęp, Warszawa-Kraków 1929.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Kategorie
Licencja
Prawa autorskie (c) 2015 Katarzyna Węgorowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (a). Co do zasady – autorzy, niebędący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, zachowują prawa autorskie, w tym prawa wydawnicze do artykułów, bez żadnych ograniczeń.
Prawa autorskie (b). Co do zasady – autorzy, będący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, nie zachowują praw autorskich, w tym praw wydawniczych do artykułów. W takich przypadkach właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Zielonogórski.
