Siostra miłosierdzia contra niebezpieczna morderczyni. Motyw pielęgniarki w thrillerach medycznych

Agnieszka Trześniewska-Nowak

doi:10.34768/fp2021a20

Autor

Agnieszka Trześniewska-Nowak Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie https://orcid.org/0000-0001-8425-7185 (unauthenticated)

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2021a20

Słowa kluczowe:

thriller medyczny, medycyna, pielęgniarki, morderstwo

Abstrakt

Rola pielęgniarki w literaturze zdaje się marginalizowana. Pielęgniarki stanowią margines, zwłaszcza w thrillerach medycznych, w których szpitalny świat zdominowany jest przez mężczyzn. Bohaterowie książek chociażby Robina Cooka nazywają pielęgniarki, nieco z pogardą, personelem niższego szczebla, upodrzędniając je w stosunku do lekarzy. Przeniesienie optyki z lekarzy na pielęgniarki podnosi ważną kwestię, jaką są role społeczne i stereotypy ugruntowywane od lat również przez literaturę. Ten schemat starają się łamać bohaterki Siostrzyczek Michaela Palmera oraz protagonistka powieści Robina Cooka Marker. Niemniej jednak należy pamiętać, iż te dwa jednostkowe przykłady zmiany optyki i oddanie głosu pielęgniarkom stanowią margines thrillerów medycznych (zarówno polskich, jak i amerykańskich), w których niepodzielnie rządzą męscy bohaterowie.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Agnieszka Trześniewska-Nowak - Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Doktor nauk humanistycznych, lektor języka polskiego w Centrum Języka i Kultury Polskiej UMCS. Jej zainteresowania badawcze obejmują literaturę polską i żydowską od drugiej połowy XIX w., animal studies, ekokrytykę, fantastykę i współczesną kulturę popularną. Współredaktorka tomu Bolesław Prus. Pomiędzy tekstami (2017). Współredaktorka serii Zielona Historia Literatury, w ramach której ukazały się: Emancypacja zwierząt? (2015), Ekomodernizmy (2016), Między empatią a okrucieństwem (2017), (Nie)zapomniane zwierzęta (w druku). Autorka artykułów w tomach zbiorowych. Publikowała również w czasopismach, m.in. Świat Tekstów, Literacje, Podteksty, Amor Fati. Autorka monografii Miasteczko dwóch kultur.

Bibliografia

Trześniewska-Nowak A., Siostra miłosierdzia contra niebezpieczna morderczyni. Motyw pielęgniarki w thrillerach medycznych, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2021, nr 7, https://doi.org/10.34768/fp2021a20.

Balcerzan E., Przygoda piąta: samopoczucie pokolenia ’76, [w:] E. Balcerzan, Przygody człowieka książkowego (ogólne i szczegółowe), Warszawa 1990.

Burzyńska A., Feminizm, [w:] Teoria literatury XX wieku, red. A. Burzyńska, M.P. Markowski, Kraków 2009.

Cook R., Dewiacja, przeł. A. i J. Mickiewicz, Warszawa 1985.

Cook R., Marker, przeł. N. Radomski, Poznań 2006.

Cook R., Stan terminalny, przeł. M. Lewandowska, Poznań 2004.

Cook R., Zabawy w Boga, przeł. Z. Jagielski, Warszawa 1998.

Fejfer-Wirbał E., Gładczuk J., Marcinowicz L., Relacje lekarz-pielęgniarka w polskiej literaturze medycznej, „Medycyna Rodzinna” 2013 (1).

Janion M., Femme fatale, [w:] M. Janion, Wampir. Biografia symboliczna, Gdańsk 2008.

Jeżyna K., Prawo do godnej śmierci wobec eutanazji, [w:] Między literaturą a medycyną. Starość i inne problemy egzystencjalne w badaniach interdyscyplinarnych. Część VIII, red. E. Łoch, E. Flis-Czerniak, G. Wallner, D. Piechota, Lublin 2014.

Kokoszycka E., „Anioł w domu”, czyli o małżeństwie w wiktoriańskiej Anglii, [w:] Kobieta i małżeństwo. Społeczno-kulturowe aspekty seksualności. Wiek XIX i XX, red. A. Żarnowska, A. Szwarc, Warszawa 2012.

Kuryłowicz B., Semantyka nazw kwiatów w poezji Młodej Polski, Białystok 2012.

Nawara W., W czepku urodzone. O niewidzialnych bohaterkach szpitalnych korytarzy, Kraków 2019.

Paczoska E., Nowoczesnej rodziny historie „naturalne”, [w:] E. Paczoska, Prawdziwy koniec XIX wieku śladami nowoczesności, Warszawa 2010.

Palmer M., Siostrzyczki, przeł. P. Wieczorek, Poznań 2017.

Patyk I., Feministyczna redefinicja męskiego spojrzenia. Kobiety w powieści angielskiej XIX w. na przykładzie „Dziwnych losów Jane Eyre” Charlotte Brontë a konstrukcja kobiecości w patriarchalnym świecie, [w:] „Gorsza” kobieta. Dyskursy inności, samotności, szaleństwa, red. D. Adamowicz, Y. Anisimovets, O. Taranek, Wrocław 2008.

Piechota D., Dylematy moralne w twórczości Robina Cooka, [w:] Lekarze medycyny jako twórcy literatury polskiej i obcej, red. E. Łoch, G. Wallner, Lublin 2008.

Piechota D., Mieszczańskie role społeczne w „Lalce” Bolesława Prusa i „Draculi” Brama Stokera, [w:] Bolesław Prus. Pomiędzy tekstami, red. D. Piechota i A. Trześniewska, Lublin 2017.

Piekarczyk D., Dlaczego kwiaty są dobre i niewinne? O językowo-kulturowym obrazie kwiatu słów kilka, [w:] Etnolingwistyka 29. Problemy języka i kultury, red. J. Bartmiński, Lublin 2017.

Pucko Z., Wprowadzenie, [w:] Z. Pucko, Wybrane motywy pielęgniarki w literaturze. Szkice filozoficzne, Kraków 2016.

Ryśnik A., Wróżka, czarownica, schizofreniczka. Kreacje kobiet w polskiej poezji drugiej połowy lat 70., [w:] „Gorsza” kobieta. Dyskurs inności, samotności, szaleństwa, red. D. Adamowicz, Y. Anisimovets, O. Taranek, Wrocław 2008.

Szafrańska M., Kobieta w komiksie – bohater drugiej kategorii?, [w:] „Gorsza” kobieta. Dyskursy inności, samotności, szaleństwa, red. D. Adamowicz, Y. Anisimovets, O. Taranek, Wrocław 2008.

Szczepaniak M., Męskość w opresji? Dylematy męskości w kulturze Zachodu, [w:] Gender: wizerunki kobiet i mężczyzn w kulturze, red. E. Durys, E. Ostrowska, Kraków 2005.

Tokarczyk R.A., Doktryna społeczno-polityczna feminizmu, [w:] Modernizm i feminizm, red. E. Łoch, Lublin 2001.

Werner W., Władza nad ludzkim ciałem. Obecność medycyny w kulturze masowej XX wieku, „Nauka” 2016, nr 2.