Początki kształtowania literackiej legendy Jakuba Jasińskiego w twórczości Adama Mickiewicza

Autor

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2016a7

Słowa kluczowe:

Adam Mickiewicz, insurekcja, patriotyzm, Jakub Jasiński

Abstrakt

Adam Mickiewicz utrwalił w świadomości Polaków obraz Jakuba Jasińskiego, wprowadzając jego postać do kilku swoich utworów literackich. Szkic omawia wizerunek generała w Panu Tadeuszu i w niedokończonym dramacie Jakub Jasiński, czyli dwie Polski. Początek XIX wieku był czasem poszukiwania bohaterów narodowych wyróżniających się głębokim patriotyzmem, odwagą i poświęceniem dla ojczyzny. Jasiński jako żołnierz działał w konspiracji, dzięki której udało mu się zorganizować sprzysiężenie wileńskie w 1794 roku. Jego program polityczno­społeczny, biorący za przykład rewolucyjną Francję, przysporzył mu wielu wrogów. Konflikt między nim a Kościuszką miał zapewne podłoże personalne. Ostatnia decyzja Jasińskiego o podjęciu walki z armią Suworowa i jego zgon na szańcach Pragi przyczyniły się do utrwalenia jego obrazu w pamięci potomnych jako przewodnika narodu, żołnierza zagrzewającego do heroicznej walki, obrońcy ojczyzny opętanego wręcz patriotycznym uniesieniem. Celem artykułu jest próba ukazania kształtowania się początków literackiej legendy Jakuba Jasińskiego, do której ukształtowania przyczynił się Mickiewicz.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Aleksandra Tomicka - Uniwersytet Zielonogórski

    Absolwentka Uniwersytetu Zielonogórskiego. Jej zainteresowania badawcze skupiają się wokół zagadnień związanych z literaturą i kulturą czasów oświecenia. Przygotowuje rozprawę na temat poezji Jakuba Jasińskiego. Doktorantka w Zakładzie Literatury Dawnej i Nauk Pomocniczych Filologii.

Bibliografia

LITERATURA CYTOWANA

Dębicki Z., Jenerał Jasiński, „Kurier Warszawski” 1917, R. 97, nr 291.

Dzieło literackie jako źródło historyczne, red. Z. Stefanowska, J. Sławiński, Warszawa 1978.

Idee programowe romantyków polskich. Antologia, oprac. A. Kowalczykowa, Wrocław 1991.

Janion J., Żmigrodzka M., Romantyzm i historia, Warszawa 1978.

Jedynakiewicz K., Osobowość i życie codzienne Tadeusza Kościuszki, Łódź 1996.

Kleiner J., Mickiewicz, t. 2, cz. 2., wyd. popr., Lublin 1998.

Klimowicz M., Sarmatyzm oświecony, [w:] „Prace Literackie” 1970, XI-XII, nr 131.

Koropeckyi R., Adam Mickiewicz. Życie romantyka, przeł. M. Glasenapp, wyd. I, Warszawa 2008.

Kubacki W., „Monachomachia” przed sądem potomności, Warszawa 1951.

Kufel S., Rokoko literackie w Polsce. Na marginesie twórczości Tomasza Kajetana Węgierskiego, Wojciecha Miera i Jakuba Jasińskiego, [w:] Korowód idei i metod: prace na jubileusz Profesora Czesława P. Dutki i Zakładau Teorii Literatury, red. G. Kubski, M. Mikołajczak, Zielona Góra 2006.

Libera L., Mickiewicz, Zielona Góra 2015.

Libera Z., Jakub Jasiński – poeta jakobin, „Pamiętnik Literacki” 1950 R. 41, z. 3-4.

Mickiewicz A., Dzieła, t. 15, Listy, cz. 2, 1830-1841, oprac. M. Dernałowicz, E. Jaworska, M. Zielińska, Warszawa 2003.

Mickiewicz A., Dzieła, t. 17, Listy, cz. 4, 1849-1855, oprac. M. Dernałowicz, E. Jaworska, M. Zielińska, Warszawa 2005.

Mickiewicz A., Jakub Jasiński czyli dwie Polski, [w:] idem,Utwory dramatyczne, t. 3, oprac. S. Pigoń, fragm. fr. przełożył z rkps. A. Górski, Warszawa 1982, s. 411-432.

Mickiewicz A., Jasiński, [w:] idem,Utwory dramatyczne, t. 3, oprac. S. Pigoń, fragm. fr. przełożył z rkps. A. Górski, Warszawa 1982, s. 333-337.

Mickiewicz A., Pan Tadeusz czyli Ostatni zajazd na Litwie: historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem, oprac. S. Pigoń, Wrocław 1980.

Mickiewicz A., Utwory dramatyczne, t. 3, oprac. S. Pigoń, fragm. fr. przełożył z rkps. A. Górski, Warszawa 1982.

Mickiewicz A., Pan Tadeusz, Wrocław 1980.

Mościcki H., Jakub Jasiński, Kraków 1948.

Słownik literatury polskiego oświecenia, red. T. Kostkiewiczowa, Wrocław 1977.

Sułek Z., Sprzysiężenie Jakuba Jasińskiego, Warszawa 1982.

Tazbir J., Kultura szlachecka w Polsce, Poznań 1998.

Witkowska A., Przybylski R., Romantyzm, Warszawa 1997.

Zachmacz Z. M., Jakub Jasiński. Generał i poeta, Warszawa 1995.

Pobrania

Opublikowane

19.12.2016

Jak cytować

Tomicka, Aleksandra. „Początki kształtowania literackiej legendy Jakuba Jasińskiego w twórczości Adama Mickiewicza”. Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego, t. 2, grudnia 2016, s. 109-21, https://doi.org/10.34768/fp2016a7.

Podobne artykuły

11-20 z 38

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Inne teksty tego samego autora