Funkcje postaci diabła wobec klas podporządkowanych. O Ojcu Hilarym, Halce i Połośce Włodzimierza Wolskiego
DOI:
https://doi.org/10.34768/fp2019a10Słowa kluczowe:
romantyzm, Włodzimierz Wolski, diabeł, chłopi, walka niepodległościowa, Cyganeria WarszawskaAbstrakt
Celem artykułu jest określenie funkcji diabła oraz zarysowanie cech jego postaci w utworach Włodzimierza Wolskiego, które można zaliczyć do tak zwanego „cyklu ludowego”, w jego skład wchodzi: Ojciec Hilary, Halka, Połośka oraz libretto Halka. Poruszony został także temat stosunku sił ponadnaturalnych do bohaterów utworów w obliczu konfliktu o podłożu klasowym. Nacisk został położony przede wszystkim na ewolucję poglądów autora, jaka dokonuje się na przestrzeni „cyklu” w odniesieniu do kwestii chłopskiej. Kolejnym z zagadnień podjętych w artykule jest kwestia tego, jak pisarz rozstrzyga sprzężenie konfliktów społecznych wobec jednoczesnej konieczności walki narodowowyzwoleńczej.
Pobrania
Bibliografia
Gruntkowska D., Funkcje postaci diabła wobec klas podporządkowanych. O Ojcu Hilarym, Halce i Połośce Włodzimierza Wolskiego, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2019, nr 5, https://doi.org/10.34768/fp2019a10.
LITERATURA PODMIOTU
Wolski W., Utwory wybrane, oprac. T. Jodełka, wstęp K. Leśniewska, Warszawa 1955 (Ojciec Hilary, Halka, libretto Halka, Połośka).
LITERATURA PRZEDMIOTU
Brojer W., Pakt z diabłem w średniowieczu, jeden motyw – dwa modele, [w:] Ludzie. Kościół. Wierzenia. Studia z dziejów kultury i społeczeństwa Europy Środkowej (średniowiecze – wczesna epoka nowożytna), red. W. Iwańczak, S.K. Kuczyński, Warszawa 2001.
Cieśla-Korytowska M., Romantyzm a poznanie, [w:] M. Cieśla-Korytowska, O romantycznym poznaniu, Kraków 1997.
Cioran E., Zły demiurg, przeł. I. Kania, Warszawa 2008.
Danek D., Śmierć wewnętrzna. Literatura w świetle doświadczenia psychoanalitycznego, Gdańsk 2012.
Dziewisz M., „Halka” i „Połośka” W. Wolskiego, „Prace Polonistyczne” 1959, ser. XV.
Eliade M., Mefistofeles i androgyn, przeł. B. Kupis, oprac. R. Reszke, Warszawa 1994.
Foucault M., Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, przeł. T. Komendant,Warszawa 1998.
Freud A., Ego i mechanizmy obronne, przeł. i przedmowa M. Ojrzyńska, Warszawa 2012.
Goszczyński S., Dziennik Sprawy Bożej, oprac. Z. Sudolski, wpółprac. W. Kordaczuk i M.M. Matusiak, t. 1, Warszawa 1984.
Gromadzki A., Cyganeria Warszawska, „Przegląd Humanistyczny” 1975, nr 5.
Janion M., Czas formy otwartej. Tematy i media romantyczne, Warszawa 1984.
Janion M., Gorączka romantyczna, Warszawa 1975.
Janion M., Wobec zła, Chotomów 1989.
Kamiński K., Materiały do życia i twórczości W. Wolskiego, „Pamiętnik Literacki” 1974, z. 1.
Kawyn S., Wstęp, [w:] Cyganeria Warszawska, wstęp, wypisy i oprac. S. Kawyn, Wrocław 1967.
Kłobukowski M., Archetyp ofiary w literaturze polskiego romantyzmu, Toruń 2012.
Kowalczykowa A., Czym był romantyzm?, Warszawa 1990.
Lebioda D.M., Romantycy i kapłani. Hierofania, teofania, świętość, Bydgoszcz 2003.
Leśniewska K., Przedmowa, [w:] W. Wolski, Utwory wybrane, oprac. T. Jodełka, wstęp K. Leśniewska, Warszawa 1955.
Nola A.M. di, Triumf śmierci. Antropologia żałoby, red. M. Woźniak, J. Kornecka i in., Kraków 2006.
Piwińska M., Wolny myśliwy. Osiem prób czytania Mickiewicza, Gdańsk 2003.
Roguski P., Kuszenie Polaków. Diabeł w świecie dramatu romantycznego, Warszawa 1993.
Rudaś-Grodzka M., Sfinks słowiański i mumia polska, Łódź 2013.
Safranski R., Zło. Dramat wolności, przeł. I. Kania, Warszawa 1999.
Skiba D., Cyganeria artystyczna i cyganowanie w romantycznej Warszawie, Wrocław 2016.
Stoichita V.I., Krótka historia cienia, przeł. R. Nowakowski, Kraków 2001.
Włodzimierza Wolskiego poemat „Halka”, oprac. E. Kipa, „Pamiętnik Literacki” 1951, z. 3-4.
Ziemba K., Tożsamość i terytorium narodowe jako twór wyobraźni. Na marginesie lektury „Owruczanina” Michała Czajkowskiego, [w:] Romantyzm środkowoeuropejski w kontekście postkolonialnym, red. M. Kuziak, B. Nawrocki, cz. 1, Warszawa 2016.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Kategorie
Licencja
Prawa autorskie (c) 2019 Dominika Gruntkowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (a). Co do zasady – autorzy, niebędący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, zachowują prawa autorskie, w tym prawa wydawnicze do artykułów, bez żadnych ograniczeń.
Prawa autorskie (b). Co do zasady – autorzy, będący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, nie zachowują praw autorskich, w tym praw wydawniczych do artykułów. W takich przypadkach właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Zielonogórski.
