Nadawca i odbiorca w Dzienniku wyprawy Stefana Batorego pod Psków Jana Piotrowskiego

Tomasz Ślęczka

doi:10.34768/fp2018a1

Autor

Tomasz Ślęczka Uniwersytet Wrocławski, Wydział Filologiczny https://orcid.org/0000-0002-2711-4732 (unauthenticated)

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2018a1

Słowa kluczowe:

Jan Piotrowski, Andrzej Opaliński, Stefan Batory, list, dziennik, wojny polsko-moskiewskie w XVI wieku

Abstrakt

Praca poświęcona jest śladom obecności autora i wizerunkowi odbiorcy w Dzienniku wyprawy Stefana Batorego pod Psków Jana Piotrowskiego. Autor, kanonik gnieźnieński i sekretarz królewski, sporządzał na zlecenie marszałka wielkiego koronnego, Andrzeja Opalińskiego, sprawozdania z postępów wyprawy i w regularnych odstępach czasu wysyłał swemu mocodawcy, informując go o postępach walk z Moskalami. Piotrowski kryje się za swoją relacją i niewiele można o nim powiedzieć na podstawie tego, co napisał. Jest bystrym obserwatorem, umiejętnie zbiera informacje, jednak rzadko pozwala sobie na prywatne i osobiste uwagi. Wizerunek odbiorcy ujawnia się wyłącznie pośrednio, poprzez to, co autor wybiera i mu przesyła. Andrzej Opaliński jest panem wymagającym, jednak potrafi zadowolić się tym, co jego agent zbiera w obozie Batorego. Interesują go nie tylko sprawy bezpośrednio związane z wojną, ale i postępowanie najważniejszych w Rzeczypospolitej osób (np. kanclerza Jana Zamojskiego).

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Tomasz Ślęczka - Uniwersytet Wrocławski, Wydział Filologiczny

Doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Zakładzie Historii Dawnej Literatury Polskiej w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokoł obecności refleksji historycznej w literaturze staropolskiej oraz epistolografii. Autor monografii Aleksander Macedoński w literaturze staropolskiej (Wrocław 2003), a także kilkunastu artykułow w pracach zbiorowych oraz czasopismach.

Bibliografia

LITERATURA CYTOWANA (WYBÓR)

Bibliografia podmiotowa

Antologia pamiętników polskich XVI wieku, red. R. Pollak, wyb. i oprac. S. Drewniak i M. Kaczmarek, Wrocław-Warszawa-Kraków 1966.

Chrapowicki J. A., Diariusz, oprac. T. Wasilewski, t. 1, Warszawa 1978.

Diariusz oblężenia Pskowa, wyd. J. Urwanowicz, „Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska w Białymstoku" 1996, z. 10.

Piotrowski J., Dziennik wyprawy Stefana Batorego pod Psków, wyd. A. Czuczyński, Kraków 1894.

Bibliografia przedmiotowa

Bauer M., Między listem a pamiętnikiem. O strukturze relacji w „Dzienniku wyprawy Stefana Batorego pod Psków” Jana Piotrowskiego, [w:] Z dziejów staropolskiego pamiętnikarstwa. Przekroje i zbliżenia, red. P. Borek, Kraków 2012.

Lipoński W., Zapomniany Wielkopolanin ksiądz Jan Piotrowski, sekretarz kancelarii królewskiej, Pasek XVI wieku, „Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej” 2009.

Mroczek K., Tytulatura w korespondencji staropolskiej jako problem stosunku między nadawcą a odbiorcą, „Pamiętnik Literacki” 1978, z. 2.

Sajkowski A., Nad staropolskimi pamiętnikami, Poznań 1964.

Schuster K., O kopiariuszach Andrzeja Opalińskiego, „Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej” 1959.

Trzynadlowski J., Małe formy literackie, Wrocław 1977.