Rama interpretacyjna dotyku w języku polskim
DOI:
https://doi.org/10.34768/fp2020a8Słowa kluczowe:
percepcja, zmysły, dotyk, konceptualizacja, rama semantycznaAbstrakt
Ludzie odwzorowują doświadczenia swojego poznania w słowach, które łączą w kompleksy znaczeniowe. Zbiór kategorii semantycznych, opisujący określony zakres ludzkiej aktywności, nosi nazwę ramy semantycznej. Za pomocą tej metody jest możliwe opisanie również doświadczenia ludzkiej percepcji. Celem artykułu jest wskazanie kategorii, które opisują poznanie zmysłu dotyku. Wyróżnia się tu cztery główne kategorie semantyczne. Są to ‘podmiot percepcji’, ‘percepcja’, ‘bodziec’ oraz ‘postrzeżenie dotyku’. Kategoria ‘percepcja’ i ‘bodziec’ mają rozbudowaną strukturę w postaci kilku podkategorii.
Pobrania
Bibliografia
Kładoczny P., Rama interpretacyjna dotyku w języku polskim, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2020, nr 6, https://doi.org/10.34768/fp2020a8.
LITERATURA CYTOWANA
Badyda E., „Upadły anioł zmysłów”? Metaforyka zapachu i percepcji węchowej we współ-czesnej polszczyźnie, Gdańsk 2013.
Bobryk J., Krótka historia psycholingwistyki polskiej. Ida Kurcz, Warszawa 2010.
Bronikowska R., O różnicy znaczeniowej między przymiotnikami szorstki i chropowaty, „Poradnik Językowy” 2004, nr 4.
Bronikowska R., Przymiotniki oznaczające cechy przedmiotów odbierane zmysłem dotyku we współczesnej polszczyźnie, [w:] Studia nad współczesną polszczyzną. Gramatyka, semantyka, pragmatyka, red. A. Dobaczewski, Toruń 2007.
Bronikowska R., „Twardy” i „sztywny” – określenia obiektu, który trudno odkształcić, [w:] Świat Słowian w języku i kulturze, red. A. Komorowska, A. Krzanowska, t. V, Szczecin 2004.
Cejmer A., Kilka uwag na temat jednostek języka o kształcie [ktoś] czuje [coś], „Poradnik Językowy 2014, nr 6.
Cejmer A., O jednostkach trójargumentowych z ciągiem czuć, „Linguistica Copernicana” 2014, nr 11.
Chojnacka-Kuraś M., Semantyka bólu we współczesnej polszczyźnie, Warszawa 2016.
Dombrowski A., Dotyk w poradnikach medycznych i paramedycznych – spojrzenie języko-znawcze, „Językoznawstwo” 2016, nr 1.
Fillmore Ch.J., Frame Semantics, [w:] Linguistics in the Morning Calm, red. The Linguistics Society of Korea, Seoul 1982.
Fillmore Ch.J., Frames and the semantics of understanding, „Quaderni di Semantica” 1985, vol. 6.2.
Fillmore Ch.J., Atkins Beryl T., Towards a Frame-Based Lexicon: The Semantics of RISK and its Neighbors, [w:] Frames, Fields and Contrasts. New Essays in Semantic and Lexical Organization, eds. A.E. Lehrer, F. Kittay, New Jersey 1992.
Johnson C.R., Petruck M.R.L., Baker C.F., Ellsworth M., Ruppenhofer J., Fillmore Ch.J., FrameNet: Theory and Practice. Version 1.1, 2003, [http://nats-www.informatik.uni-hamburg.de/pub/CDG/FrameNet/book.pdf].
Kieraś W., Opis czasowników w projekcie RAMKI z punktu widzenia leksykografa – na przykładzie czasownika IŚĆ i jego związku z czasownikiem CHODZIĆ, [w:] Ramki: rygorystyczna aplikacja metodologii kognitywno-interpretacyjnej, red. M. Zawisławska, Warszawa 2010.
Kładoczny P., Konceptualizacja zmysłów w twórczości Adama Mickiewicza, „Filologia Pol-ska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2016, nr 2.
Kładoczny P., Rama interpretacyjna percepcji słuchowej, [w:] Narracyjność języka i kultury, red. D. Filar, D. Piekarczyk, Lublin 2014.
Kładoczny P., Ramy interpretacyjne zmysłów we wczesnych i późnych powieściach Jerzego Pilcha, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2018, nr 4.
Kładoczny P., Semantyka nazw dźwięków w języku polskim, t. 1-2, Łask 2012.
Kopcińska D., Linde-Usiekniewicz J., Znaczenia słownikowe a przynależność do ram interpretacyjnych – przypadek JECHAĆ i LICZYĆ, [w:] Ramki: rygorystyczna aplikacja metodologii kognitywno-interpretacyjnej, red. M. Zawisławska, Warszawa 2010.
Kurcz I., Język a reprezentacja świata w umyśle, Warszawa 1987.
Kurcz I., Psychologia języka i komunikacji, wydanie nowe, Warszawa 2005.
Kurcz I., Okuniewska H. (red.), Język jako przedmiot badań psychologicznych. Psycholingwistyka ogólna i neurolingwistyka, Warszawa 2011.
Ładziak E., Czy można odczuwać temperaturę za pomocą dotyku? Analiza przymiotników określających wysokość temperatury w języku polskim, [w:] Bogactwo polszczyzny w świetle jej historii, red. J. Przyklenk, t. 5, Katowice 2014.
Ładziak E., Dotykając powierzchni. Przymiotniki opisujące wrażenia odbierane przez zmysł dotyku, [w:] Badania diachroniczne w Polsce, red. D. Lipiński, K.T. Witczak, Łódź 2015.
Ładziak E., Świat zamknięty w dłoni – ból i przyjemność jako podstawowe konotacje wybra-nych czasowników opisujących poznanie przez zmysł dotyku, [w:] Opozycja – przeciwieństwo – kontrast w języku i w tekście, red. B. Mitrenga, Katowice 2012.
Minsky M., A framework for representing knowledge, [w:] The psychology of computer vision, red. P.H. Winston, New York 1975.
Mitrenga B., Zmysł smaku. Studium leksykalno-semantyczne, Katowice 2014.
Ramki: rygorystyczna aplikacja metodologii kognitywno-interpretacyjnej, red. M. Zawisławska, Warszawa 2010.
Ruppenhofer J., Ellsworth M., Petruck M.R.L., Johnson C.R., Scheffczyk J., FrameNet II: Extended Theory and Practice, (revised November 1, 2016) [https://framenet2.icsi.berkeley.edu/docs/r1.7/book.pdf].
Staniewski P., Konceptualizacja wrażeń słuchowych w języku polskim, „Acta Universitas Wratislaviensis” nr 3788, „Studia Linguistica XXXVI” 2017.
Zaron Z., Problemy składni funkcjonalnej, Warszawa 2009.
Zawisławska M., Czasowniki oznaczające percepcję wzrokową we współczesnej polszczyźnie. Ujęcie kognitywne, Warszawa 2004.
Zawisławska M., Ramy interpretacyjne jako narzędzie opisu znaczenia, [w:] Ramki: rygorystyczna aplikacja metodologii kognitywno-interpretacyjnej, red. M. Zawisławska, Warszawa 2010.
Żurowski S., Wyrażenia percepcji słuchowej w języku polskim, Toruń 2012.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Kategorie
Licencja
Prawa autorskie (c) 2020 Piotr Kładoczny
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (a). Co do zasady – autorzy, niebędący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, zachowują prawa autorskie, w tym prawa wydawnicze do artykułów, bez żadnych ograniczeń.
Prawa autorskie (b). Co do zasady – autorzy, będący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, nie zachowują praw autorskich, w tym praw wydawniczych do artykułów. W takich przypadkach właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Zielonogórski.
