Cytaty biblijne w oświeceniowym czasopiśmie „Monitor”

   39

Autor

Słowa kluczowe   

Abstrakt   

Celem artykułu jest przedstawienie tego, jak funkcjonowały cytaty biblijne w czasopiśmie „Monitor” w pierwszym dziesięcioleciu jego ukazywania się (1765-1774). Zjawisko jest interesujące, gdyż epoka oświecenia powszechnie kojarzona jest z odchodzeniem od Kościoła i walką z religią. Najdłużej ukazujący się periodyk z tych czasów zawiera cytaty z Pisma Świętego (zarówno w wersji łacińskiej, jak i polskiej). Przytaczane są one najczęściej w funkcji ostatecznego argumentu. Świadczy to o tym, że w oświeceniu dla redaktorów i czytelników „Monitora” Biblia była niepodważalnym autorytetem.

Liczba wyświetleń   

2022

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Biogram autora   

Joanna Gorzelana, Uniwersytet Zielonogórski

Adiunkt w Zakładzie Stylistyki Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego. W pracy badawczej zajmuje się m.in. stylistyką zapisów pochodzących z epoki oświecenia (teksty poetyckie i publicystyczne) oraz reminiscencjami języka Biblii we współczesnej polszczyźnie. Interesuje się także kulturą Górali Czadeckich z Bukowiny.

Bibliografia   

LITERATURA CYTOWANA

Aleksandrowska E., Monitor (1765-1785), [w:] Słownik literatury polskiego oświecenia, wyd. drugie poszerzone i poprawione, red. T. Kostkiewiczowa, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996.

Biblia w przekładzie Jakuba Wujka z 1599 r. Transkrypcja typu B oryginalnego tekstu z XVI w., wstępy J. Frankowski, Warszawa 1999.

Ewangeliczny przekład interlinearny Biblii – Nowy Testament (kodeks Textus Receptus) z transliteracją, transkrypcją fonetyczną, kodami, [za:] http://biblia.oblubienica.eu [dostęp 12.11.2016].

Biblia Clementine Vulgate http://vulsearch.sourceforge.net/html/index.html [dostęp: 12.11.2016].

Garstka A., [Narolska A.], Cytaty i parafrazy biblijne w powieściach Elizy Orzeszkowej, [w:] Zielonogórskie seminaria polonistyczne 2011, red. S. Borawski, S. Brzeziński, Zielona Góra 2002.

Gorzelana J., Swoistość stylistyczno-językowa poezji religijnej okresu oświecenia, Zielona Góra 2016.

Kochanowski J., Psałterz Dawidów, [w:] idem, Dzieła wszystkie, t. I, Psałterz Dawidów, cz. 1, wydanie sejmowe, oprac. J. Woronczak, Wrocław 1982.

Kossowska M., Biblia w języku polskim, t. II, Poznań 1969.

Kostkiewiczowa T., Figura adresata w pierwszych rocznikach „Monitora” [w:] Z oddali i z bliska. Studia o wieku oświecenia, Warszawa 2010, s. 215-277.

Kostkiewiczowa T., Horyzonty wyobraźni. O języku poezji czasów Oświecenia, Warszawa 1984.

Koziara S., Frazeologia biblijna w języku polskim, Kraków 2001.

Klimowicz M., Oświecenie, Warszawa 1972.

Kucała M., Nazywanie Chrystusa w historii polszczyzny, [w:] Tysiąc lat polskiego słownictwa religijnego, red. B. Kreja, Gdańsk 1999.

Libera Z., Oświecenie, Warszawa 1974.

Linde S. B., Słownik języka polskiego, wyd. drugie, poprawione i pomnożone staraniem i nakładem Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, t. 1-6, Lwów 1854-1860.

Markiewicz H., O cytatach i przypisach, Kraków 2004.

„Monitor” 1765-1785. Wybór, oprac. i wstępem poprzedziła E. Aleksandrowska, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk 1976.

„Monitor” 1765-1772, [za:] http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/publication?id=4607&tab=3 [dostęp: 27.11.2016].

Podgląd   

Pobrania

Opublikowane

19.12.2017

Jak cytować

Gorzelana, J. „Cytaty Biblijne W oświeceniowym czasopiśmie «Monitor»”. Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego, t. 3, grudzień 2017, s. 171-84, doi:10.34768/fp2017a8.