Kontekstowe uwarunkowania wystąpień przysłówków stopnia w połączeniach z przymiotnikiem piękny

Monika Szymańska

doi:10.34768/fp2021a9

Autor

Monika Szymańska Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie
https://orcid.org/0000-0002-6708-2579 Monika Szymańska

https://doi.org/10.34768/fp2021a9

Słowa kluczowe

przysłówek stopnia • kolokacja • łączliwość leksykalno-semantyczna • korpus

Abstrakt

Przedmiotem analizy przedstawionej w artykule są przysłówki stopnia wykazujące silną łączliwość syntaktyczno-składniową z przymiotnikiem piękny, tworzące z tym przymiotnikiem związki o statusie kolokacji. Celem badania – wykorzystującego dane korpusowe – jest prześledzenie kontekstowych uwarunkowań występowania tych przysłówków, wykazanie zależności ich doboru od tego, jaki typ obiektu jest w danej wypowiedzi poddawany ocenie estetycznej. Badanie pokazało, że niektóre z tych przysłówków są silniej, a inne słabiej uzależnione od tych uwarunkowań. Siła tej zależności ma związek ze sposobem (strategią) wyrażania intensywności cechy przez dany przysłówek.

Liczba wyświetleń

2026

Dane do pobrania nie są jeszcze dostępne.

Biogram autora

Monika Szymańska, Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie

Urodzona w 1976, absolwentka studiów magisterskich i doktoranckich na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego. Stopień doktora uzyskała na podstawie rozprawy Regionalizmy językowe w świadomości użytkowników języka polskiego. Pracuje w Instytucie Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, w Pracowni Wielkiego Słownika Języka Polskiego PAN. Jej zainteresowania naukowe obejmują głównie zagadnienia z zakresu semantyki leksykalnej, gramatyki kognitywnej, gramatyki konstrukcji i językoznawstwa korpusowego. W swoich badaniach koncentruje się zwłaszcza na związkach kategorii gramatycznych z kategoriami pojęciowymi.

Bibliografia

Szymańska M., Kontekstowe uwarunkowania wystąpień przysłówków stopnia w połączeniach z przymiotnikiem piękny, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2021, nr 7, [fp2021a9].
[Google Scholar]

Bałabaniak D., Polskie intensyfikatory leksykalne na tle wyrażeń gradacyjnych, Opole 2013.
[Google Scholar]

Bartmiński J., Panasiuk J., Stereotypy językowe, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001.
[Google Scholar]

Bolinger D., Degree words, Haga-Paryż 1972.
[Google Scholar]

Červenkova I., O pokazateljach mery priznaka. (Na materiale sovremennogo russkogo literaturnogo jazyka), Sofia 1975.
[Google Scholar]

Grzegorczykowa R., Funkcje semantyczne i składniowe polskich przysłówków, Wrocław 1975.
[Google Scholar]

Janus E., „Bardzo – wielki – duży”. Słownik i semantyka. Definicje semantyczne, Wrocław 1975.
[Google Scholar]

Janus E., Wykładniki intensywności cechy. (Na materiale polskim i rosyjskim), Wrocław 1981.
[Google Scholar]

Křižkova E., „Količestvennaja determinacija prilagatelnych v russkom jazyke (leksiko-sintaksičeskij analiz)”. Galina Aleksandrovna Zolotova, Sintaksis i norma, Moskwa 1974.
[Google Scholar]

Narodowy Korpus Języka Polskiego, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.
[Google Scholar]

Pęzik P., Wyszukiwarka PELCRA dla danych NKJP, wyd. A. Przepiórkowski et al., Narodowy Korpus Języka Polskiego, Warszawa 2012.
[Google Scholar]

Przybylska R., Kolokacje a analiza semantyczna wyrazu, „LingVaria” 2020, XV, z. 2.
[Google Scholar]

Puzynina J., O pojęciu intensyfikacji, „Roczniki Humanistyczne” 2001-2002, t. 6 (R. XLIX-L).
[Google Scholar]

Szerszunowicz J., Parametry opisu realizacji modelu frazeologicznego na przykładzie związków utworzonych według schematu ANIOŁ nie NNOMPERS, „Język Polski” 2020, z. 1.
[Google Scholar]

Szymańska M., Wybrane wykładniki intensywności cechy określanej przymiotnikiem piękny w prasie codziennej po 1989 roku. Analiza korpusowa, [w:] Prace aksjologiczne. Język – literatura – kultura, t. 2: Wartości językowe i kulturowe obecne w czasopiśmiennictwie polskim po 1989 roku, red. M. Kaczor, A. Seul, Zielona Góra 2021.
[Google Scholar]

Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, t. 1-4, Warszawa 2003.
[Google Scholar]

Wielki słownik języka polskiego PAN, red. P. Żmigrodzki, online: [www.wsjp.pl].
[Google Scholar]

Wierzbicka A., Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne, przeł. A. Głaz, K. Korżyk i R. Tokarski, Lublin 2010.
[Google Scholar]