Leksyka związana z mówieniem w listach emigracyjnych Joachima Lelewela pisanych do przyjaciół i znajomych

Autor

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2022a10

Słowa kluczowe:

odpowiedź na list do redakcji, Joachim Lelewel, leksyka związana z mówieniem, XIX w.

Abstrakt

Przedmiotem obserwacji uczyniono leksykę odnoszącą się do zjawisk mowy i mówienia, która występuje w korespondencji, jaką Joachim Lelewel – uczony-polityk – prowadził na emigracji w latach 1831-1860 we Francji (m.in. Paryżu, La Grange, Tours) i Belgii (Brukseli). Stanowi ona bogaty zbiór 1496 listów pisanych w języku polskim (1423), francuskim (65) i niemieckim (8), które zebrała i wydała w pięciu tomach Helena Więckowska. Celem opracowania jest 1) wskazanie repertuaru słownictwa związanego z mówieniem w subidiolekcie potocznym Lelewela, 2) uporządkowanie ekscerptów w obrębie pola leksykalno-semantycznego związanego z procesem mowy i sytuacją mówienia, 3) ustalenie, które wyrazy mogły mieć charakter indywidualizmów. Analiza leksykograficzna odwołuje się do źródeł obejmujących słownictwo doby nowopolskiej. Wyekscerpowane z listów emigracyjnych Joachima Lelewela pisanych do przyjaciół i znajomych słownictwo z komponentem ‘komunikować ustnie’ liczy 226 jednostek leksykalnych.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Violetta Jaros - Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie

    Dr hab., profesor uczelni w Instytucie Językoznawstwa Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie. Zainteresowania naukowe: onomastyka (antroponimy, chrematonimy, urbanonimy), socjolingwistyka (język CB-radiowy kierowców), stylistyka (m.in. idiolekt i idiostyle Joachima Lelewela). Autorka monografii: Wspołczesne nazwiska mieszkańcow gminy Mykanow (Częstochowa 2009), Przezwiska ludowe mieszkańcow dawnego powiatu częstochowskiego (Częstochowa 2012), Studia nad językiem i stylem pism naukowych Joachima Lelewela (Częstochowa 2015).

Bibliografia

Jaros J., Leksyka związana z mówieniem w listach emigracyjnych Joachima Lelewela pisanych do przyjaciół i znajomych, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2022, nr 8, https://doi.org/10.34768/fp2022a10.

Adamiszyn Z., Kategoria potoczności w polskich pracach językoznawczych, [w:] Język potoczny jako przedmiot badań językoznawczych, red. S. Gajda, Z. Adamiszyn, Opole 1991.

Adamiszyn Z., O sposobach i przyczynach powstawania derywatów okazjonalnych w potocznym akcie mowy, „Socjolingwistyka” 1991, XI.

Chojak J., Semantyka i składnia czasowników oznaczających reakcje słowne, Warszawa 2006.

Kałkowska A., Struktura składniowa listu, Wrocław 1982.

Kierkowicz M., „Verba dicendi” w „Sprawie chędogiej” i „Rozmyślaniu przemyskim”, „Kwartalnik Języ­ko­znawczy” 2011, 1 (5).

Kleszczowa K., Verba dicendi w historii języka polskiego. Zmiany znaczeń, Katowice 1989.

Kładoczny P., Co łączy i dzieli nazwy odgłosów zwierząt i ludzi?, „Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies” 2020, nr 6.

Kładoczny P., Semantyka nazw dźwięków w języku polskim, t. 1-2, Łask 2012.

Kozarzewska E., Czasowniki mówienia we współczesnym języku polskim. Studium semantyczno-składniowe, Warszawa 1990.

Kozłowska A., O stylistycznym zróżnicowaniu idiolektu (na przykładzie tekstów Karola Wojtyły – Jana Pawła II), [w:] Odmiany stylowe polszczyzny dawniej i dziś, red. U. Sokólska, Białystok 2011.

Kwapień E., Zmiany znaczeniowe wybranych czasowników mówienia zanikających w dobie nowopolskiej, „Poznańskie Spotkania Językoznawcze. Poznań Linguistic Forum” 2016, 32.

Maćkiewicz J., Jak mówimy o mówieniu, czyli językowy model komunikacji werbalnej, „Język a Kultura” 2008, t. 20.

Marcjanik M., Czasowniki modalno-kauzatywne we współczesnej polszczyźnie. Analiza łączliwości czasowników, oznaczających rozkaz, prośbę, namowę, zakaz, pozwolenie, Zielona Góra 1980.

Markowski A., Kategoria potoczności w języku i opisie języka, [w:] Język a kultura, red. J. Anusiewicz i F. Nieckula, t. 5, Wrocław 1992.

Mączyński M., O czasownikach onomatopeicznych oznaczających mówienie, „Język Polski” 1984, LXIV.

Reszka J., Predykaty mówienia implikujące pojęcie zła w języku polskim, Kraków 2001.

Sędziak H., Nazwy mówienia w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego, „Białostockie Archiwum Językowe” 2001, nr 1.

Warchala J., Kategoria potoczności w języku, Katowice 2003.

Pobrania

Opublikowane

22.12.2022

Jak cytować

Jaros, Violetta. „Leksyka związana z mówieniem w listach emigracyjnych Joachima Lelewela pisanych do przyjaciół i znajomych”. Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego, t. 8, grudnia 2022, s. 191-12, https://doi.org/10.34768/fp2022a10.

Podobne artykuły

1-10 z 158

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.

Inne teksty tego samego autora