Słoworody – the key to the history of Slavs in Mickiewicz Paris lectures
DOI:
https://doi.org/10.34768/fp2016a1Keywords:
Mickiewicz, Romanticism, Slavs, language, etymology, historyAbstract
Mickiewicz’s interests in Slavic languages, their roots, evolution, and the etymology of words are related to the romantics’ programmatic tendency to reconstruct the tradition and define the identity of nations basing on the spiritual or material traces of their historical activities. The poet was inspired by works of linguists and the so-called philosophers of the language, who drew far-reaching conclusions from coincidental formal similarities between words. Merging and developing various, often farfetched, etymological concepts, Mickiewicz created a specific poetical idea of Slavdom. Its fundament was a language-derived myth of the folk, which is on the one hand conquered, abused, enslaved, and yet full of spirit and joyful (sclavi saltantes). On the other hand the folk is marked by the “word” (mother tongue) with splendor of dignity, historic awareness. The folk is also predestined to fulfill a religious-civilizational mission whose plan and goal are revealed through the Word of God. The poet perceives the language as the key to encrypt the history of Slavs hidden there. History, meanwhile, has a double meaning: it is both a legend set in an unspecified past and a prophetic prediction of what is about to happen in the future.
Downloads
References
LITERATURA CYTOWANA
Boryś W., Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 2010.
Brodziński K., O klasyczności i romantyczności tudzież o duchu poezji polskiej, 1818.
Brückner A., Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1993.
Calderon de la Barca Don Pedro, Lekarz swojego honoru, tragedia w 5 aktach, z dzieł... przez. J. N. Kamińskiego dla teatru polskiego przerobiona, Lwów 1927.
Chodakowski Z. D., O Sławiańszczyźnie przed chrześcijaństwem oraz inne pisma i listy, oprac. J. Maślanka, Warszawa 1967
Desperez H., Polacy w rewolucji europejskiej, „Revue des Deux Mondes”, 15 sierpnia 1849, [w:] Adam Mickiewicz w oczach Francuzów, oprac. Z. Mitosek. przeł. R. Forycki, Warszawa 1999.
Dębołęcki W., Wywód jedynowłasnego państwa świata, w którym pokazuje x. Wojciech Dębołęcki [...], że nastarodawniejsze w Europie Królestwo Polskie lubo Scytyckie samo tylko na świecie ma prawdziwe sukcesory Jadama, Setha i Japheta w panowaniu światu od Boga w Raju postanowionym i że dlatego Polaki Sarmatami zowią. A gwoli temu i to się pokazuje, że język słowieński pierwotny jest na świecie, Warszawa 1633.
Długosz-Kurczabowa K., Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 2003.
Długosz-Kurczabowa K., Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, Warszawa 2008.
Dobrovský J., Historisch-kritische Untersuchung, woher die Slawen ihren Namen erhalten haben, „Abhandlungen einer Privatgesellschaft in Bohmen, zur Aufnahme der Mathematik, der vaterlandischen Geschichte, und der Naturgeschichte”, bd. 6, Prag 1784.
Greckie i łacińskie źródła do najstarszych dziejów Słowian, cz. 1, przeł. i oprac. M. Plezia, Poznań-Kraków 1952.
Herder J. G., Myśli o filozofii dziejów, przeł. J. Gałecki, [w:] idem, Wybór pism, oprac. T. Namowicz, Wrocław 1987.
Humboldt W., Berichtigung und Zusätze zu Adelung Mithridates über die cantabrische oder baskische Sprache (1817).
Humboldt W., Prüfung der Untersuchungen über die Urbewohner Hispaniens vermittelst der baskischen Sprache (1821).
Humboldt W., Rozmaitość języków a rozwój umysłowy ludzkości, przeł. E. M. Kowalska, Lublin 2001.
Humboldt W., Über die Verschiedenheit des menschlichen Sprachbaues und ihren Einfluss auf die geistige Entwickelung des Menschengeschlechts, Berlin 1836.
Humboldt W., Ueber den Dualis (1828).
Humboldt W., Ueber die Kawisprache auf der Insel Jawa (t. 1-3, 1836).
Janion M., Niesamowita Słowiańszczyzna. Fantazmaty literatury, Kraków 2007.
Jordanes, De origine actibusque Getarum, Viennae 1848.
Kamiński J. N., Czy nasz język jest filozoficzny?, „Haliczanin” 1830, t. 1.
Kamiński J. N., Wywód filozoficzności naszego języka, „Haliczanin” 1830, t. 2.
Kawyn S., Mickiewicz w oczach współczesnych. Studia i szkice, Warszawa 2001, s. 184.
Konopnicka M., Sclavus saltans, [w:] Poezje. Seria druga, Warszawa 1883.
Linde S. B., Słownik języka polskiego, wyd. 2, t. 5, Lwów 1859.
Monumenta Germaniae historica, t. 2, Hannoverae 1829.
Naruszewicz A., Historia narodu polskiego, t. 1, ks. 1, Warszawa 1830.
Pol W., Dzieła poetyckie, oprac. J. Sroczyński, M. Wiśniowiecki, t. 2, Stanisławów 1904.
Potocki S., O wymowie i stylu, t. 1, cz. I, Warszawa 1815.
Prelekcje paryskie, wykład 6, kurs III.
Prokopiusz z Cezarei, Historia wojen, przeł. D. Brodka, t. 1, Kraków 2013, t. 2, Kraków 2015,
Publius Cornelius Tacitus, De origine et situ Germanorum (O pochodzeniu i kraju Germanów), ok. 98 r.
Šafařik P. J., Slowanské starožitnosti, Praha 1837.
Schlegel F., Philosophische Vorlesungen, insbesondere über Philosophie der Sprache und des Wortes: geschrieben und vorgetragen zu Dresden im December 1828 und in den ersten Tagen des Januars 1829, Wien 1830.
Sinko T., Mickiewicz i antyk, Wrocław-Kraków 1957, s. 523.
Szafarzyk J., Starożytności słowiańskie, przeł. H.N. Bońkowski, Poznań 1844.
Szajnocha K., Lechicki początek polski, [w:] idem, Lechicki początek polski, Lwów 1858.
Witkowska A., „Ja głupi Słowianin”, Kraków 1980.
Downloads
Published
Issue
Section
Categories
License
Copyright (c) 2016 Olaf Krysowski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyrights (a). In principle, authors who are not employed by the University of Zielona Góra retain the copyright, including publishing rights to the articles, without restrictions.
Copyrights (b). In principle, authors who are employed by the University of Zielona Góra, do not retain the copyright, including publishing rights to the articles. In such cases the copyright holder is the University of Zielona Góra.
