Gramatyka a granice wyrażalności w pismach mistyków Kościoła katolickiego

Izabela Rutkowska

doi:10.34768/fp2020a2

Authors

Izabela Rutkowska State Higher Vocational School in Głogów https://orcid.org/0000-0001-7060-3788 (unauthenticated)

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2020a2

Keywords:

ineffability, grammar, Polish mystical texts, linguistics, theolinguistics, Christianity

Abstract

The object of considerations undertaken in the article is the anthology of texts written by Polish catholic mystics (Antologia mistyki polskiej II, edited by Marian Zawada OCD). This work aims to indicate the most critical problems with the grammatical forms exploited to describe the mystical, supernatural experiences, which are known as the ineffable phenomena. Mystics write about these problems in the metalingual comments. They regret the human language, too weak to express the richness of the world of their souls. This analysis shows that one of the most severe difficulties is a description of the timelessness of the netherworld. Mystical texts tell us also about the problem with superlative adjectives. Mystics cannot find proper terms for the supernatural reality of God and saints: every kind of attribute is insufficient.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Izabela Rutkowska, State Higher Vocational School in Głogów

Doctor of Humanities in the field of linguistics, member of the Circle of Collaborators of the Religious Language Team of the Polish Language Council, works as an assistant professor at the State Higher Vocational School in Głogów, at the Humanities Institute, and also serves as the head of the Postgraduate Logopedics Studies there; she also works as a translator from Italian; is the author of the book Niepojęty świat duszy. Język przeszłości myskich św. Faustyny Kowalskiej, Teolingwistyka 12, Tarnów 2017.

References

Rutkowska I., Gramatyka a granice wyrażalności w pismach mistyków Kościoła katolickiego, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2020, nr 6, https://doi.org/10.34768/fp2020a2.

LITERATURA CYTOWANA

Adamek Z., ks., ‘Bezczas’ w teofanicznych obrazach Bożego Narodzenia, [w:] Z kolędą przez wieki. Kolędy w Polsce i krajach słowiańskich, red. T. Budrewicz, S. Koziara, J. Okoń, Tarnów 1996, s. 33-40.

Alighieri D., Boska Komedia, przeł. E. Porębowicz, Warszawa 1965.

Antologia mistyki polskiej, red. M. Zawada OCD, t. 2, Kraków 2008.

Baldini M., L’essere-per-il-silenzio del mistico, [w:] Le dimensioni del silenzio nella poesia, nella filozofia, nella musica, nella linguistica, nella psicanalisi, nella pedagogia, nella mistica, a cura di M. Baldini, Roma 1988.

Baldini M., Parlar chiaro, parlare oscuro, Roma-Bari 1989.

Benedykt XVI, Audiencja generalna z 09.09.2009 o św. Piotrze Damianim [https://www.zycie zakonne.pl/2009-09-09-rzym-sw-piotr-damiani-19832].

Benedykt XVI, Przemówienie z okazji otrzymania tytułu doktora honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie [http://nowy.ekai.pl/media/szuflada/Eminencjo.html].

Dembińska-Pawelec J., Światy możliwe w poezji Stanisława Barańczaka, Katowice 1999.

Eco U., W poszukiwaniu języka uniwersalnego, przeł. W. Soliński, Gdańsk-Warszawa 2002.

Foligno A. da, La croce e l’amore, a cura di M. Ceschia, Padova 2014.

Gogola J.W., Teologia komunii z Bogiem, Kraków 2001.

Jak dzisiejszemu człowiekowi mówić o Bogu, red. B. Bejze, Warszawa 1993.

Katolicyzm A-Z, red. Z. Pawlak, Poznań 1994.

Kieturakis A., Bartoszewski L., Hildegardy z Bingen wizja świata, Wrocław 2000.

Kowalska F., Dzienniczek. Miłosierdzie Boże w duszy mojej, Kraków 2011.

Leclercq J., Miłość nauki a pragnienie Boga, przeł. M. Borkowska, Kraków 1997.

Leksykon mistyki, oprac. P. Pachciarek, K. Rybacka, red. P. Dinzelbacher, Warszawa 2002.

Libera A., Madame, Kraków 1999.

Libera A., Pyda J., Jesteście na Ziemi, na to rady nie ma! Dialogi o teatrze Samuela Becketta, Kraków 2015.

Mann T., Czarodziejska góra, przeł. J. Kramsztyk, t. 1, Warszawa 2015.

Matusiak B., Hildegarda z Bingen. Teologia muzyki, Kraków 2003.

Rutkowska I., Boskie objawienia ręką ludzką spisane. Tekst mistyczny w kontekście kultury, [w:] Język, tekst, kultura, red. H. Bartwicka, Bydgoszcz 2010.

Szymik J., W poszukiwaniu teologicznej głębi literatury, Katowice 1994.

Tabakowska E., Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, Kraków 2001.

Teresa od Jezusa Marianna Marchocka, Autobiografia mistyczna i inne pisma, oprac. C. Gil OCD, Kraków 2010.

Termińska K., Metaopis przeżycia metafizycznego (na przykładzie prozy Jarosława Iwaszkiewicza), [w:] Język a kultura 3. Wartości w języku i tekście, red. J. Puzynina, J. Anusiewicz, Wrocław 1991.

Wieczorek U., O niewyrażalności w języku. Mistyka języka, [w:] Studia linguistica Danutae Wesołowska oblata, red. H. Kurek, J. Labocha, Kraków 2004.

Wittgenstein L., Tractatus logico-philosophicus, przeł. B. Wolniewicz, Warszawa 2000.