Biografia młodego Karola Wojtyły w rosyjskiej i rosyjskojęzycznej prasie

Joanna Gorzelana; Anastazja Seul

doi:10.61827/fp2024a5

Autor

Joanna Gorzelana Zakład Językoznawstwa, Uniwersytet Zielonogórski https://orcid.org/0000-0001-7368-6187 (unauthenticated)
Anastazja Seul Zakład Literaturoznawstwa, Uniwersytet Zielonogórski https://orcid.org/0000-0001-7137-2109 (unauthenticated)

DOI:

https://doi.org/10.61827/fp2024a5

Słowa kluczowe:

Jan Paweł II, biografia, czasopisma rosyjskojęzyczne, selektywność, religia , okupacja

Abstrakt

Zamiarem autorek jest przedstawienie sposobów prezentacji elementów biografii Karola Wojtyły w czasopismach rosyjskich i rosyjskojęzycznych. Przeanalizowały one dostępne w internecie okolicznościowe artykuły prasowe dotyczące młodości przyszłego papieża. Autorki zwróciły uwagę na następujące tematy: środowisko rodzinne, przebieg edukacji, osoby i sytuacje, które doprowadziły go do wyboru drogi życiowej podczas okupacji. Na podstawie przeanalizowanych tekstów wnioskują, że wybór informacji biograficznych jest uzależniony od profilu czasopisma i cechuje go selektywność. Ponadto wielu tekstom brakuje obiektywizmu i rzetelności dziennikarskiej, obecne są też celowe zniekształcenia obrazu młodego Wojtyły. Badane materiały oprócz funkcji illokucyjnej, pełnią funkcję perlokucyjną, przekazując ideologię deprecjonującą rolę religii katolickiej w świecie.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogramy autorów

Joanna Gorzelana - Zakład Językoznawstwa, Uniwersytet Zielonogórski

Dr hab., pracuje w Zakładzie Językoznawstwa Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego. W pracy naukowej skupia się na badaniach stylistycznych epoki oświecenia (poezja religijna, publicystyka). Autorka monografii Właściwości językowo-stylistyczne poezji religijnej Franciszka Karpińskiego (2006) i Swoistość stylistyczno-językowa poezji religijnej okresu oświecenia (2016). Zajmuje się także funkcjonowaniem biblizmów w różnych tekstach polskich (także tłumaczonych) oraz zagadnieniami etykiety językowej. Interesuje się również kulturą Górali Czadeckich z Bukowiny (Z. Seul, Gwarili na Bukowinie: baśnie, legendy i historie prawdziwe, oprac. Joanna Gorzelana, Żagań 2012). E-mail: J.Gorzelana@ifp.uz.zgora.pl.
Anastazja Seul - Zakład Literaturoznawstwa, Uniwersytet Zielonogórski

Dr hab., prof. UZ, pracownik Instytutu Filologii Polskiej; ukończyła filologię polską w Zielonej Górze, teologię w Poznaniu i Warszawie oraz arteterapię we Wrocławiu. Od 1993 r. pracuje jako nauczyciel akademicki w Zielonej Górze. Zajmuje się aksjologiczną analizą dzieła literackiego, poszukiwaniem sacrum w literaturze i spotkaniem literatury z teologią. Autorka artykułów dotyczących antropologicznych, kulturowych, patriotycznych i literackich aspektów wypowiedzi Jana Pawła II. Podejmuje się też analiz zagadnień dotyczących biblioterapii i rozwoju osobistego. Doktorat z literaturoznawstwa (UAM, 2000) wydała pt. Biblia w powieści Romana Brandstaettera (Zielona Góra 2004); doktorat z teologii (UAM, 2004) opublikowała pt. Jan Chrzciciel – Brat Pustynny według Romana Brandstaettera (Lublin 2004); habilitację z literaturoznawstwa (KUL 2015) uzyskała na podstawie książki Sacrum. Dobro. Prawda. Piękno. Literatura polska w wypowiedziach Jana Pawła II (Poznań 2014). Opublikowała także W blasku tajemnic światła Romana Brandstaettera (Poznań 2014). Pod jej redakcją (i współredakcją) ukazały się prace zbiorowe w seriach: „Scripta Humana”, „Prace Aksjologiczne”. Recenzentka tekstów publikowanych m.in. w „Ethosie”, „Rocznikach Teologicznych”.

Bibliografia

Gorzelana J., Seul A., Biografia młodego Karola Wojtyły w rosyjskiej i rosyjskojęzycznej prasie, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2024, nr 10, https://doi.org/10.61827/fp2024a5.

Accattoli L., Jan Paweł II Wielki. Pierwsza pełna biografia, przeł. S. Klim i G. Niedźwiedź, Wrocław 2006.

Allegri R., Papież z Fatimy, przeł. H. Cieśla, Warszawa 2008.

Antonik D., Przemysł autobiografii. Ghostwriting, kultura sławy i utowarowienie tożsamości, „Teksty Drugie” 2019, nr 1.

Biografia, historiografia dawniej i dziś. Biografia nowoczesna, nowoczesność biografii, red. R. Kasperowicz, E. Wolicka, Lublin 2000.

Całek A., Biografia jako reprezentacja, „Annales Universitatis Paedagogica Cracoviensis. Studia Poetica” 2016, nr 6.

Całek A., Biografia naukowa: od koncepcji do narracji. Interdyscyplinarność, teorie, metody badawcze, Kraków 2013.

Chrostowski W. i in., Bo piękno jest, by zachwycało. Jan Paweł II w kulturze polskiej, Poznań 2004.

Czermińska M., Autobiografia i powieść, czyli pisarz i jego postacie, Gdańsk 1987.

Duda B., Ficek E., Biografie (nie)normatywne? Czyli o tym, co można ułożyć z biograficznych puzzli w internecie, [w:] Obrzeża, marginesy, rudymenty…, red. A. Rejter, Katowice 2020.

Dziedzic S., Romantyk Boży, Kraków 2014.

Franaszek A., Postscriptum, [w:] A. Franaszek, Herbert, t. 2: Pan Cogito, Kraków 2018.

Giemza B., Sport w życiu i nauczaniu św. Jana Pawła II, Wrocław 2022.

Gorzelana J., Określenia leksykalne pielgrzymek Jana Pawła II w prasie rosyjskiej jako sposób wartościowania (w druku).

Gryga S., Złoty wiek mistyki hiszpańskiej, Kraków 1987.

Jan Paweł II, Dar i Tajemnica: w pięćdziesiątą rocznicę moich święceń kapłańskich, Kraków 2005.

Jan Paweł II. Święty z Wadowic, oprac. J. Jędrygas, Wadowice 2014, za: https://www.it.wadowice.pl/zdjecia/a/252/swiety-z-wadowic_201405241445.pdf.

Kindziuk M., Kariera wojskowa Karola Wojtyły w świetle źródeł archiwalnych, „Saeculum Christianum” 2017, t. XXIV.

Lecomte B., Pasterz, przeł. M. Romanek i in., Kraków 2006.

Legeżyńska A., Wystarczy mocno i wytrwale zastanawiać się nad jednym życiem, „Teksty Drugie” 2019, nr 1.

Na ścieżkach biografii i autobiografii, red. A. Seul, Zielona Góra 2021.

Piętkowa R., Paratekst o autorze. Biogram i/czy prezentacja?, [w:] Gatunki mowy i ich ewolucja, red. D. Ostaszewska, t. 2: Tekst a gatunek, Katowice 2004.

Riccardi A., Jan Paweł II. Biografia, przeł. K. Stopa, Częstochowa 2014.

Ryszka C., Jan Paweł II Wielki, wyd. IV, Częstochowa 2005.

Seul A., Antropologiczno-kulturowy wymiar sportu w nauczaniu Jana Pawła II, [w:] Kultura nie tylko literacka. W kręgu myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II, cz. 1, red. E. Bednarczyk-Stefaniak i A. Seul (Scripta Humana. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego, t. 8), Zielona Góra 2017.

Seul A., Wstęp, [w:] Na ścieżkach biografii i autobiografii, red. A. Seul, Zielona Góra 2021.

Siwiec-Cielebon M., Wojtyłowie w mundurach i ich wojskowe ścieżki… O dziedzictwie i patriotyzmie przyczynek do życiorysu Karola Wojtyły, „Wadoviana” 2009, t. 12.

Svidercoschi G.F., Historia Karola Wojtyły, przeł. L. Rodziewicz, Kraków 2002.

Szczypka J., Jan Paweł II. Rodowód, Warszawa 1990.

Szulc T., Jan Paweł II, przeł. Z. Uhrynowska-Hanasz, M. Wroczyński, Warszawa 1996.

Weigel G., Świadek nadziei. Biografia papieża Jana Pawła II, przeł. M. Tarnowska i in., Kraków 2000.

Wojtak M., Wyznaczniki gatunkowe sylwetki prasowej, „Stylistyka” 2003, nr 12.

Annuario Pontificio 2000; Христианство (словарь), М., 1994, https://graniru.org/Society/Media/m.87449.html.

Бенси Д., Недумов О., Четверть века с Папой Войтылой „Независимая газета. Религии”, 15.10.2003, https://www.ng.ru/ng_religii/2003-10-15/1_papa.html.

Борухсон Ю. (Бохум), Иоанн Павел II – Папа, каких еще не было, „Журнал »Партнер«. Ваш партнёр в Германии”, https://www.partner-inform.de/partner/detail/2004/2/208/1316/ioann-

pavel-ii-papa-kakih-eshhe-ne-bylo?lang=ru.

Васькова М., Прощай Папа!, „Смена” 8.04.2005, www.smena.ru.

Гольдец И., Папа Иоанн Павел II – вратарь царства небесного, „Совеский спорт” 29.10.2002, № 198/42, za: https://www.sovsport.ru/football/articles/88779-papa-ioann-pavel-ii-vratar-carstvija-nebesnogo.

Имя в Книге Жизни. Вместо некролога, „Новый Завет», http://nzv.narod.ru/archiv/05_04/g01.html.

К кончине Папы Римского Иоанна Павла II, „Русская народная линия Православие” 4.04.2005, https://ruskline.ru/monitoring_smi/2005/04/04/k_konchine_papy_rimskogo_ioanna_pavla_ii?ysclid=ls81pfp6p4808906973.

Королев А., Великий деятель веры, Политический обозреватель „РИА-Новости” 4.04.2005, https://ria.ru/20050404/39618026.html.

Мильман В., За нашу и вашу свободу (16.10.2003), https://graniru.org/Society/Religion/m.47235.html.

Мильштейн И., Папа и недоросли, https://graniru.org/Society/Media/m.87449.html.

Остафиева О., Восхождение на Олимп католический, „Донбасс (Донецк)” 5.04.2005, http://www.religare.ru/2_16443.html?ysclid=lf2r0lbp38820066662.

Папа Римский умер, MIGnews.com 03.04.2005 https://news.samaratoday.ru/news/54059/.

Рогожникова Е., Католики всего мира осиротели, 3.04.2005, lenta.ru›articles/2005/04/03/pope/, za: http://www.c-cafe.ru/days/bio/27/pope.php.

Сартори Ф., Самый популярный преемник Святого Петра, „Независимая газета” 4.04.2005, http://www.religare.ru/2_16168.html.

Свешникова М., Кароль Войтыла бывал в Западной Украине за два месяца до войны, „Страна.Ру” 24.06.2001, http://www.zavet.ru/news/news010623.htm?ysclid=leqzei5mno593870687.

Старев С., Золото и свинец „Независимая газета” 25.05.2000, za: htttp://faces.ng.ru.people/2000-05-25/

_gold-n-plumbum.html.

Старец С., Биография. Папа Римский Иоанн Павел II, „РИА Новости”, www.rian.ru/socjety/religion/20050403/39609756.html.

Умер понтифик, forum: valhalla https://valhalla.ulver.com/showthread.php?t=3211.

Федоров С., Сломанный перстень, „ОРД. Человек не терпит насилия!” 2.04.2005, https://ord-ua.com/2005/04/02/slomannyij-persten/.

Федотов М., Во имя Отца, „Новые Известия” 7.04.2005, za: https://newizv.ru/news/2005-04-04/mihail-fedotov-236230?ysclid=lfwhpg2kkh25951008.

Филиппов Б., Жизнь, служение, карьера. Путь Римского понтифика от Кароля Войтылы до Иоанна Павла II, http://plato.chat.ru./life.htm.

Черноиванова А., Преображенский К., Католики остались без папы, „Gazeta.ru” 3.04.2005, https://www.gazeta.ru/2005/04/02/oa_153387.shtml.

https://astronet.pl.

https://glosum.ru/.