Walerian Borowczyk jako dokumentalista surrealistyczny

Piotr Prusinowski

doi:10.34768/fp2023a12

Autor

Piotr Prusinowski Zielona Góra https://orcid.org/0000-0001-7807-7663 (unauthenticated)

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2023a12

Słowa kluczowe:

surrealizm, film dokumentalny, kino francuskie, kino polskie

Abstrakt

Słynny krytyk André Bazin dzielił filmowców na tych, którzy wierzą w obraz, i tych, którzy wierzą w rzeczywistość. Dokumentalną twórczość Waleriana Borowczyka, znanego przede wszystkim z filmów animowanych i fabularnych, trudno jednoznacznie przyporządkować do którejkolwiek z tych kategorii. Autor powyższego artykułu poddaje analizie tę część artystycznego dorobku reżysera, reprezentowaną przez takie filmy jak Dyptyk (Diptyque, 1967), Wyjątkowa kolekcja (Une collection particulière, 1973), List z Paryża (Brief von Paris, 1976) czy Miłość – potwór wszechczasów (L’amour – monstre de tous les temps, 1977). Obrazy te stanowią rzadkie przykłady wykorzystania elementów surrealizmu w kinie dokumentalnym.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Piotr Prusinowski - Zielona Góra

Doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo (tytuł rozprawy: Elementy surrealizmu w filmowych adaptacjach prozy młodopolskiej – „Dzieje grzechu” Waleriana Borowczyka i „Na srebrnym globie” Andrzeja Żuławskiego). Absolwent filologii polskiej w zakresie filmoznawstwa, telewizji i kultury medialnej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz literaturoznawstwa na Uniwersytecie Zielonogórskim. Swoje artykuły publikował m.in. w „Images” (UAM), „Biuletynie Edukacji Medialnej” (KUL), „Filologii Polskiej” (UZ), „Scripta Humana” (UZ), „Forum Poetyki” (UAM), „Litteraria Copernicana” (UMK) oraz monografiach Kultura w świecie luster. Jeszcze o niepowtarzalności i multiplikacjach w sztuce XX i XXI w. (UMCS), Brudne, odrażające, niechciane w kulturze (UAM), Ze srebrnego ekranu na papier. Ślady sztuki filmowej w literaturze (UZ). W 2008 r. otrzymał wyróżnienie w Konkursie dla Młodych Krytyków Filmowych im. Krzysztofa Mętraka.

Bibliografia

Prusinowski P., Walerian Borowczyk jako dokumentalista surrealistyczny, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2023, nr 9, https://doi.org/10.34768/fp2023a12.

Bazin A., Film i rzeczywistość, przeł. B. Michałek, Warszawa 1963.

Bird D., 18 March 2018: Walerian Borowczyk: Documentaries, https://www.closeupfilmcentre.com/film_programmes/2018/walerian-borowczyk-obscure-pleasures/documentaries/.

Bird D., Duch Goto, przeł. K. Kosińska, „Kwartalnik Filmowy” 2006, nr 53.

Borowczyk W., Kino nie jest sztuką zespołową, rozm. M. Delahaye, S. Pierre, J. Rivette, oprac. i przeł. W. Chyła i W. Michera, „Kwartalnik Filmowy” 1997, nr 18-20.

Giżycki M., Kunstkamera Borowczyka, „Kino” 2013, nr 6.

Hendrykowska M., Iluzjonista, „Film” 1997, nr 4.

Hendrykowski M., Gatunki filmowe (22) – Symfonia miasta, „Film” 1998, nr 12.

Janicka K., Światopogląd surrealizmu, Warszawa 1985.

Kowalski T., Ludzie, którzy chcą wrócić do Mélièsa, „Film” 1957, nr 51.

„List z Paryża” Borowczyka od 10 maja na MUBI, https://www.fixafilm.pl/2021/05/10/list-z-paryza-borowczyka-od-10-maja-na-mubi/.

Maiorino A., “Letter from Paris” di Walerian Borowczyk: il corpo elettrico di Parigi, https://www.taxidrivers.it/178731/streaming/letter-from-paris-di-walerian-borowczyk-su-mubi.html.

Mikurda K., Boro: Escape Artist, [w:] Boro, l’île d’amour, red. K. Kuc, K. Mikurda i M. Oleszczyk, New York-Oxford 2020.

Porębski M., Uwagi o genezie twórczości filmowej Borowczyka i Lenicy, „Kwartalnik Filmowy” 1964, nr 4.

Surrealizm. Teoria i praktyka literacka, wyb. i przeł. A. Ważyk, Warszawa 1973.