Funkcje postaci diabła wobec klas podporządkowanych. O Ojcu Hilarym, Halce i Połośce Włodzimierza Wolskiego

Dominika Gruntkowska

doi:10.34768/fp2019a10

Authors

Dominika Gruntkowska University of Szczecin

DOI:

https://doi.org/10.34768/fp2019a10

Keywords:

Romanticism, Włodzimierz Wolski, devil, peasantry, independence fight, Warsaw’s Bohemia

Abstract

This article discusses the character of the devil and his functions in Włodzimierz Wolski’s poems: Ojciec Hilary, Halka, Połośka, and a libretto Halka, which could be classified into the so-called “folk series”. The issue of the relation between supernatural power and characters in the face of a class-based conflict was disscused in the article. The main emphasis was put on the evolution of the writer’s views in the matter of peasantry in the “folk series”. Another issue of interest was the connection of class-based conflicts against the simultaneous necessity of national liberation struggle.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Dominika Gruntkowska, University of Szczecin

MA, PhD student at the Institute of Polish Studies, Cultural Studies and Journalism at the University of Szczecin. She deals with the history of Polish literature, in particular Romanticism, as well as the issue of the long duration of the Romantic paradigm. She is writing her doctoral thesis on the duality of the sacred in the literature of Black Romanticism. Recent publications: "Lesław" by Roman Zmorski looks in the mirror of postmodernism and posthumanism, "Филозфсьи Пошуки" 2017; Discourses of exclusion. On "Sack of Judas" by Sebastian Fabian Klonowic, [in:] Discourses of power, ed. D. Gruntkowska, J. Moroz, O. Szwabowski, J. Świrko-Pilipczuk, Szczecin 2017; Hipster, [in:] Interpretative Dictionary of Media Concepts, ed. S. Iwasiów, J. Madejski, Szczecin 2017; Duality of Existence. On the Stranger in "Wacław's History" by Stefan Garczyński, ed. D. Dąbrowska, M. Bukała, D. Gruntkowska, Szczecin 2017.

References

Gruntkowska D., Funkcje postaci diabła wobec klas podporządkowanych. O Ojcu Hilarym, Halce i Połośce Włodzimierza Wolskiego, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2019, nr 5, https://doi.org/10.34768/fp2019a10.

LITERATURA PODMIOTU

Wolski W., Utwory wybrane, oprac. T. Jodełka, wstęp K. Leśniewska, Warszawa 1955 (Ojciec Hilary, Halka, libretto Halka, Połośka).

LITERATURA PRZEDMIOTU

Brojer W., Pakt z diabłem w średniowieczu, jeden motyw – dwa modele, [w:] Ludzie. Kościół. Wierzenia. Studia z dziejów kultury i społeczeństwa Europy Środkowej (średniowiecze – wczesna epoka nowożytna), red. W. Iwańczak, S.K. Kuczyński, Warszawa 2001.

Cieśla-Korytowska M., Romantyzm a poznanie, [w:] M. Cieśla-Korytowska, O romantycznym poznaniu, Kraków 1997.

Cioran E., Zły demiurg, przeł. I. Kania, Warszawa 2008.

Danek D., Śmierć wewnętrzna. Literatura w świetle doświadczenia psychoanalitycznego, Gdańsk 2012.

Dziewisz M., „Halka” i „Połośka” W. Wolskiego, „Prace Polonistyczne” 1959, ser. XV.

Eliade M., Mefistofeles i androgyn, przeł. B. Kupis, oprac. R. Reszke, Warszawa 1994.

Foucault M., Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, przeł. T. Komendant,Warszawa 1998.

Freud A., Ego i mechanizmy obronne, przeł. i przedmowa M. Ojrzyńska, Warszawa 2012.

Goszczyński S., Dziennik Sprawy Bożej, oprac. Z. Sudolski, wpółprac. W. Kordaczuk i M.M. Matusiak, t. 1, Warszawa 1984.

Gromadzki A., Cyganeria Warszawska, „Przegląd Humanistyczny” 1975, nr 5.

Janion M., Czas formy otwartej. Tematy i media romantyczne, Warszawa 1984.

Janion M., Gorączka romantyczna, Warszawa 1975.

Janion M., Wobec zła, Chotomów 1989.

Kamiński K., Materiały do życia i twórczości W. Wolskiego, „Pamiętnik Literacki” 1974, z. 1.

Kawyn S., Wstęp, [w:] Cyganeria Warszawska, wstęp, wypisy i oprac. S. Kawyn, Wrocław 1967.

Kłobukowski M., Archetyp ofiary w literaturze polskiego romantyzmu, Toruń 2012.

Kowalczykowa A., Czym był romantyzm?, Warszawa 1990.

Lebioda D.M., Romantycy i kapłani. Hierofania, teofania, świętość, Bydgoszcz 2003.

Leśniewska K., Przedmowa, [w:] W. Wolski, Utwory wybrane, oprac. T. Jodełka, wstęp K. Leśniewska, Warszawa 1955.

Nola A.M. di, Triumf śmierci. Antropologia żałoby, red. M. Woźniak, J. Kornecka i in., Kraków 2006.

Piwińska M., Wolny myśliwy. Osiem prób czytania Mickiewicza, Gdańsk 2003.

Roguski P., Kuszenie Polaków. Diabeł w świecie dramatu romantycznego, Warszawa 1993.

Rudaś-Grodzka M., Sfinks słowiański i mumia polska, Łódź 2013.

Safranski R., Zło. Dramat wolności, przeł. I. Kania, Warszawa 1999.

Skiba D., Cyganeria artystyczna i cyganowanie w romantycznej Warszawie, Wrocław 2016.

Stoichita V.I., Krótka historia cienia, przeł. R. Nowakowski, Kraków 2001.

Włodzimierza Wolskiego poemat „Halka”, oprac. E. Kipa, „Pamiętnik Literacki” 1951, z. 3-4.

Ziemba K., Tożsamość i terytorium narodowe jako twór wyobraźni. Na marginesie lektury „Owruczanina” Michała Czajkowskiego, [w:] Romantyzm środkowoeuropejski w kontekście postkolonialnym, red. M. Kuziak, B. Nawrocki, cz. 1, Warszawa 2016.