Gramatyka a granice wyrażalności w pismach mistyków Kościoła katolickiego
DOI:
https://doi.org/10.34768/fp2020a2Słowa kluczowe:
niewyrażalność, gramatyka, polskie teksty mistyczne, lingwistyka, teolingwistyka, chrześcijaństwoAbstrakt
Przedmiotem rozważań prowadzonych w artykule są dzieła mistyków Kościoła katolickiego, zawarte w Antologii mistyki polskiej (t. II), pod redakcją Mariana Zawady OCD. Celem zaś pracy jest wskazanie tych obszarów gramatyki, które sprawiają mistykom największe problemy w opisywaniu ich mistycznych, nadprzyrodzonych stanów, które są z natury niewyrażalne. Mistycy piszą o tych pisarskich trudnościach w swoich metajęzykowych komentarzach, ubolewając przy tym nad ludzką mową – zbyt ubogą, by wyrazić bogaty świat ich dusz. Jak wynika z badania, jednym z większych problemów jest opis bezczasowości zaświatów – niemożliwy z racji na temporalny charakter czasowników i linearny zapis. Inny problem związany jest z tworzeniem superlatywów, które dla mistyka oglądającego Boga i postaci świętych, są wciąż niewystarczające.
Pobrania
Bibliografia
Rutkowska I., Gramatyka a granice wyrażalności w pismach mistyków Kościoła katolickiego, „Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego” 2020, nr 6, https://doi.org/10.34768/fp2020a2.
LITERATURA CYTOWANA
Adamek Z., ks., ‘Bezczas’ w teofanicznych obrazach Bożego Narodzenia, [w:] Z kolędą przez wieki. Kolędy w Polsce i krajach słowiańskich, red. T. Budrewicz, S. Koziara, J. Okoń, Tarnów 1996, s. 33-40.
Alighieri D., Boska Komedia, przeł. E. Porębowicz, Warszawa 1965.
Antologia mistyki polskiej, red. M. Zawada OCD, t. 2, Kraków 2008.
Baldini M., L’essere-per-il-silenzio del mistico, [w:] Le dimensioni del silenzio nella poesia, nella filozofia, nella musica, nella linguistica, nella psicanalisi, nella pedagogia, nella mistica, a cura di M. Baldini, Roma 1988.
Baldini M., Parlar chiaro, parlare oscuro, Roma-Bari 1989.
Benedykt XVI, Audiencja generalna z 09.09.2009 o św. Piotrze Damianim [https://www.zycie zakonne.pl/2009-09-09-rzym-sw-piotr-damiani-19832].
Benedykt XVI, Przemówienie z okazji otrzymania tytułu doktora honoris causa Akademii Muzycznej w Krakowie [http://nowy.ekai.pl/media/szuflada/Eminencjo.html].
Dembińska-Pawelec J., Światy możliwe w poezji Stanisława Barańczaka, Katowice 1999.
Eco U., W poszukiwaniu języka uniwersalnego, przeł. W. Soliński, Gdańsk-Warszawa 2002.
Foligno A. da, La croce e l’amore, a cura di M. Ceschia, Padova 2014.
Gogola J.W., Teologia komunii z Bogiem, Kraków 2001.
Jak dzisiejszemu człowiekowi mówić o Bogu, red. B. Bejze, Warszawa 1993.
Katolicyzm A-Z, red. Z. Pawlak, Poznań 1994.
Kieturakis A., Bartoszewski L., Hildegardy z Bingen wizja świata, Wrocław 2000.
Kowalska F., Dzienniczek. Miłosierdzie Boże w duszy mojej, Kraków 2011.
Leclercq J., Miłość nauki a pragnienie Boga, przeł. M. Borkowska, Kraków 1997.
Leksykon mistyki, oprac. P. Pachciarek, K. Rybacka, red. P. Dinzelbacher, Warszawa 2002.
Libera A., Madame, Kraków 1999.
Libera A., Pyda J., Jesteście na Ziemi, na to rady nie ma! Dialogi o teatrze Samuela Becketta, Kraków 2015.
Mann T., Czarodziejska góra, przeł. J. Kramsztyk, t. 1, Warszawa 2015.
Matusiak B., Hildegarda z Bingen. Teologia muzyki, Kraków 2003.
Rutkowska I., Boskie objawienia ręką ludzką spisane. Tekst mistyczny w kontekście kultury, [w:] Język, tekst, kultura, red. H. Bartwicka, Bydgoszcz 2010.
Szymik J., W poszukiwaniu teologicznej głębi literatury, Katowice 1994.
Tabakowska E., Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, Kraków 2001.
Teresa od Jezusa Marianna Marchocka, Autobiografia mistyczna i inne pisma, oprac. C. Gil OCD, Kraków 2010.
Termińska K., Metaopis przeżycia metafizycznego (na przykładzie prozy Jarosława Iwaszkiewicza), [w:] Język a kultura 3. Wartości w języku i tekście, red. J. Puzynina, J. Anusiewicz, Wrocław 1991.
Wieczorek U., O niewyrażalności w języku. Mistyka języka, [w:] Studia linguistica Danutae Wesołowska oblata, red. H. Kurek, J. Labocha, Kraków 2004.
Wittgenstein L., Tractatus logico-philosophicus, przeł. B. Wolniewicz, Warszawa 2000.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Kategorie
Licencja
Prawa autorskie (c) 2020 Izabela Rutkowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie (a). Co do zasady – autorzy, niebędący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, zachowują prawa autorskie, w tym prawa wydawnicze do artykułów, bez żadnych ograniczeń.
Prawa autorskie (b). Co do zasady – autorzy, będący pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego, nie zachowują praw autorskich, w tym praw wydawniczych do artykułów. W takich przypadkach właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Zielonogórski.
